คําศัพท์ภาษาญี่ปุ่นในออฟฟิศ
สำหรับวัยทำงาน
"เตรียมความพร้อมก่อนเข้าทำงานบริษัทญี่ปุ่น รู้ลึกศัพท์ธุรกิจและวัฒนธรรม โฮ-เรน-โซ"
00. ชีวิตจริงยิ่งกว่าในตำรา: ภาษาญี่ปุ่นธุรกิจ (Business Japanese)
สวัสดีค่ะพี่ชาย! ยินดีด้วยนะคะที่ได้ก้าวเข้าสู่โลกการทำงานอย่างเป็นทางการ! สำหรับใครที่ได้เข้าไปทำงานใน 'บริษัทญี่ปุ่น' (日系企業 - Nikkei Kigyou) ไม่ว่าจะอยู่ในไทยหรือที่ประเทศญี่ปุ่น พี่ชายจะพบว่า ภาษาญี่ปุ่นที่ใช้คุยกับเพื่อน กับภาษาที่ใช้ในออฟฟิศนั้น "เหมือนเป็นคนละภาษาเลยค่ะ!"
ในออฟฟิศญี่ปุ่น เราไม่ได้ใช้แค่รูป です/ます (Desu/Masu) ธรรมดา แต่เราต้องใช้ 敬語 (Keigo - ภาษาสุภาพ/รูปถ่อมตัว) และคำศัพท์เฉพาะทาง (Jargon) อีกมากมาย นอกจากนี้ วัฒนธรรมการทำงานของคนญี่ปุ่นยังให้ความสำคัญกับการทำงานเป็นทีม การรายงาน และความตรงต่อเวลาแบบสุดๆ วันนี้ยุ้ยและพี่ยูโตะได้รวบรวม "คลังคำศัพท์และประโยคเอาตัวรอดในออฟฟิศ" มาให้พี่ชายแล้วค่ะ ลุยกันเลย!
🙇♂️ 01. 3 คำทักทายศักดิ์สิทธิ์ (The Holy Trinity of Greetings)
ในบริษัทญี่ปุ่น คำว่า "สวัสดี" แทบจะไม่ใช้ Konnichiwa เลยค่ะ แต่เราจะใช้ 3 ประโยคนี้ในการเปิดและปิดบทสนทนาเสมอ ท่องให้ขึ้นใจนะคะ!
お疲 れ様です
Otsukaresama desu
"สวัสดี / ขอบคุณที่เหนื่อยนะ"
วิธีใช้: ใช้ทักทายเพื่อนร่วมงานเวลาเดินสวนกันในออฟฟิศ (ตั้งแต่สายๆ ยันเลิกงาน) หรือขึ้นต้นอีเมลภายในบริษัทเสมอค่ะ เป็นคำครอบจักรวาลที่สุดในบริษัทญี่ปุ่น!
よろしくお願いします
Yoroshiku onegaishimasu
"ฝากเนื้อฝากตัวด้วย / รบกวนด้วย"
วิธีใช้: ใช้พูดตอนเจอกันครั้งแรก, ตอนมอบหมายงานให้คนอื่น, หรือ 'ใส่ไว้ท้ายอีเมลทุกฉบับ' (เสมือนคำว่า Best regards ในภาษาอังกฤษ) ค่ะ
お先に失礼します
Osakini shitsurei shimasu
"ขออนุญาตกลับก่อนนะคะ"
วิธีใช้: มารยาทสำคัญที่สุด! เมื่อเราจะเลิกงานกลับบ้านในขณะที่คนอื่นยังนั่งทำงานอยู่ ต้องพูดคำนี้เสมอ และคนที่อยู่ก็จะตอบกลับมาว่า "Otsukaresama deshita" ค่ะ
🥬 02. หัวใจของการทำงาน: กฎเหล็ก โฮ-เรน-โซ (報・連・相)
ถ้าพี่ชายทำงานบริษัทญี่ปุ่น คำว่า "โฮ-เรน-โซ (Ho-Ren-So)" จะลอยเข้าหูทุกวันค่ะ! คำนี้พ้องเสียงกับคำว่า 'ผักปวยเล้ง (ほうれん草)' แต่มันคือตัวย่อของ 'กฎการสื่อสาร 3 ประการ' ที่คนญี่ปุ่นให้ความสำคัญเหนือสิ่งอื่นใด แม้พี่ชายจะทำงานเก่งแค่ไหน แต่ถ้าขาด 3 สิ่งนี้ เจ้านายญี่ปุ่นจะประเมินผลงานพี่ชายต่ำทันทีค่ะ!
報告
Ho (Hōkoku) = การรายงาน
เมื่อทำงานเสร็จ หรือเกิดปัญหาขึ้น ต้อง 'รายงานเจ้านายทันที' ค่ะ ห้ามทำเงียบๆ หรือรอให้เจ้านายมาถามเด็ดขาด (เช่น "งานที่สั่งเมื่อเช้า ผมทำเสร็จแล้วครับ")
連絡
Ren (Renraku) = การติดต่อสื่อสาร
คือการ 'แจ้งให้ทีมทราบข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริง' (ไม่ต้องใส่ความคิดเห็น) เช่น "พรุ่งนี้ผมขอลาป่วยครับ", "ลูกค้าขอเลื่อนประชุมเป็นบ่ายสองครับ"
相談
So (Sōdan) = การปรึกษาหารือ
เมื่อเกิดความลังเล ไม่แน่ใจ หรือเจองานยาก ห้ามตัดสินใจเองเด็ดขาด! ต้อง 'ปรึกษาหัวหน้าหรือรุ่นพี่' เสมอค่ะ (คนญี่ปุ่นชอบให้ลูกน้องมาปรึกษาก่อนลงมือทำค่ะ)
03. 20 คำศัพท์หมวดสิ่งของและการทำงาน (Office Vocab)
| # | คันจิ (Kanji) | คำอ่าน (Romaji) | ความหมาย (Thai) | ตัวอย่าง (Example) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 会議 | Kaigi | การประชุม | 会議室 (ห้องประชุม) |
| 2 | 資料 | Shiryou | เอกสาร / ข้อมูล | 資料を作る (ทำเอกสาร) |
| 3 | 名刺 | Meishi | นามบัตร | 名刺交換 (แลกนามบัตร) |
| 4 | 締め切 り | Shimekiri | กำหนดส่ง / เดดไลน์ | 締め切 りを守る (รักษากำหนด) |
| 5 | 残業 | Zangyou | การทำโอที (OT) | 残業代 (ค่าโอที) |
| 6 | 有給 | Yuukyuu | วันลาพักร้อน (ได้เงิน) | 有給をとる (ขอลาพักร้อน) |
| 7 | 出張 | Shucchou | การไปทำงานนอกสถานที่ | 海外出張 (ไปตปท.) |
| 8 | 見積もり | Mitsumori | การประเมินราคา / ใบเสนอราคา | 見積書 (Quotation) |
| 9 | 請求書 | Seikyuusho | ใบแจ้งหนี้ (Invoice) | 請求書を送る |
| 10 | 領収書 | Ryoushuusho | ใบเสร็จรับเงิน (Receipt) | 領収書をください |
| 11 | 上司 | Joushi | เจ้านาย / หัวหน้า | 部下 (Buka = ลูกน้อง) |
| 12 | 同僚 | Douryou | เพื่อนร่วมงาน | - |
| 13 | 取引先 | Torihikisaki | ลูกค้า / บริษัทคู่ค้า | お客様 (Okyakusama) |
| 14 | 宛名 | Atena | จ่าหน้าซอง / ผู้รับ (อีเมล) | - |
| 15 | 件名 | Kenmei | หัวข้ออีเมล (Subject) | - |
04. 20 คำถามเจาะลึก วัฒนธรรมออฟฟิศญี่ปุ่น (Business FAQ)
Q1: ทำไมคนญี่ปุ่นถึงพูด "ซุมิมาเซ็น (済 みません)" บ่อยมากในออฟฟิศ?
ในบริบทการทำงาน すみません (Sumimasen) ไม่ได้แปลว่า "ขอโทษ (ที่ทำผิด)" อย่างเดียวค่ะ แต่มันแปลว่า "รบกวนหน่อยนะคะ (ตอนเรียกหัวหน้า)", หรือ "ขอบคุณมากค่ะ (แบบเกรงใจเวลาคนอื่นช่วยทำงาน)" การพูดคำนี้บ่อยๆ จะทำให้เราดูเป็นคนที่นอบน้อม (Humble) ในสายตาคนญี่ปุ่นค่ะ
Q2: ขึ้นต้นอีเมลภาษาญี่ปุ่น ต้องเขียนว่าอะไร?
ถ้าเป็นอีเมลภายในบริษัท ให้เริ่มด้วย "お疲 れ様です。(Otsukaresama desu)" เสมอค่ะ! แต่ถ้าส่งอีเมลหาลูกค้าภายนอก ต้องใช้ "お世話になっております。(Osewa ni natte orimasu - ขอบพระคุณที่ให้ความดูแล)" ถือเป็นกฎเหล็กของการเขียนอีเมลธุรกิจเลยค่ะ!
Q3: Nomikai (飲み会) หรืองานเลี้ยงสังสรรค์ จำเป็นต้องไปไหม?
ในยุค 2026 การบังคับไป Nomikai ลดลงมากแล้วค่ะ! แต่การไปร่วมงานเลี้ยงบริษัท (เช่น งานเลี้ยงต้อนรับ/ส่งท้าย) ถือเป็นโอกาสทองในการ "Nomunication (ดื่ม+สื่อสาร)" เพื่อสร้างสัมพันธ์กับหัวหน้าและเพื่อนร่วมงาน ถ้ารู้สึกอึดอัด ไปแค่รอบแรก (一次会 - Ichijikai) แล้วขอตัวกลับก่อนได้ค่ะ
Q4: ถ้าจะลางานกะทันหัน ส่งไลน์บอกหัวหน้าได้ไหม?
"ควรโทรศัพท์บอกค่ะ!" วัฒนธรรมญี่ปุ่น (โดยเฉพาะบริษัทอนุรักษ์นิยม) มองว่าการลางานป่วยกระทันหันผ่านแชทหรืออีเมลดูไม่จริงใจและไม่สุภาพ การโทรไปขอโทษและอธิบายอาการ (連絡) ด้วยตัวเองคือมารยาทที่ดีที่สุดค่ะ
Q5: การแลกนามบัตร (名刺交換) มีกฎหมายไหม?
มีลำดับขั้นตอนเป๊ะมากค่ะ! 1. ผู้ที่มีตำแหน่งต่ำกว่าต้องยื่นนามบัตรให้ก่อน 2. ต้องยื่นและรับด้วย "สองมือ" เสมอ 3. ห้ามเอานามบัตรลูกค้าใส่กระเป๋ากางเกงทันที ต้องวางไว้บนโต๊ะประชุมเรียงตามตำแหน่งคนนั่งจนกว่าจะคุยเสร็จค่ะ
Q6: ทำไมคนญี่ปุ่นถึงชอบประชุม (Meeting) เยอะจัง?
คนญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับ "Nemawashi (根回 し - การปูพื้นฐาน/ตกลงล่วงหน้า)" และ "Consensus (การเห็นพ้องต้องกันของทั้งทีม)" ค่ะ เขาจะไม่ยอมให้หัวหน้าตัดสินใจคนเดียวเด็ดขาด การประชุมจึงเยอะเพื่อเมคชัวร์ว่าทุกคนเข้าใจตรงกัน 100% ป้องกันความผิดพลาดค่ะ
Q7: เรียกหัวหน้าว่า 社長さん (Shachou-san) ได้ไหม?
"ไม่ได้เด็ดขาดค่ะ!" คำว่าตำแหน่ง (เช่น 社長 -ประธาน, 部長-ผู้จัดการ) ถือเป็นคำยกย่องในตัวมันเองอยู่แล้ว การเติม さん (San) ต่อท้ายตำแหน่งจะกลายเป็นการ "ยกย่องซ้ำซ้อน (Nijuu Keigo)" และดูตลกค่ะ ให้เรียกแค่ 社長 (Shachou) หรือ [นามสกุล]+社長 ก็พอค่ะ
Q8: เวลาพูดกับลูกค้า ภายนอกบริษัท ต้องเรียกหัวหน้าตัวเองยังไง?
นี่คือจุดที่คนไทยพลาดบ่อยที่สุด! เวลาคุยกับ "คนนอก" เราต้อง "ถ่อมตัวคนในบริษัทเราทุกคน" ค่ะ! ต่อให้หัวหน้าเราจะยิ่งใหญ่แค่ไหน ก็ห้ามเรียกเขาด้วยตำแหน่งหรือเติม San ให้เรียกแค่ "นามสกุลห้วนๆ (Yobisute)" (เช่น Tanaka wa...) เพื่อเป็นการให้เกียรติลูกค้าขั้นสูงสุดค่ะ
Q9: โฮเรนโซ (報連相) ข้อไหนสำคัญที่สุด?
สำคัญทุกข้อค่ะ แต่สิ่งที่เจ้านายญี่ปุ่นคาดหวังมากที่สุดคือ "相談 (Soudan / การปรึกษา)" ค่ะ! ถ้าเจอปัญหา ห้ามคิดว่า "เดี๋ยวค่อยแก้เอง" เด็ดขาด คนญี่ปุ่นชอบพนักงานที่วิ่งมาบอกแต่เนิ่นๆ ว่า "ตอนนี้เจอปัญหานี้ครับ ขอคำปรึกษาได้ไหม" มันแสดงถึงการทำงานเป็นทีมค่ะ
Q10: "คำว่า 頑張ります (จะพยายามครับ)" ใช้ตอบรับงานได้ไหม?
ใช้ได้ค่ะ แต่มันดูเหมือนเด็กนักเรียนไปหน่อย! ในวัยทำงาน คนญี่ปุ่นมักจะตอบรับงานด้วยความโปรเฟสชันนอลว่า "承知いたしました (Shouchi itashimashita - รับทราบและจะดำเนินการครับ)" หรือ "かしこまりました (Kashikomarimashita)" ซึ่งสุภาพและดูเป็นมืออาชีพกว่ามากค่ะ
Q11: ทำไมถึงต้องใส่สูท/แต่งตัวเนี้ยบตลอดเวลา?
คนญี่ปุ่นถือคติ "TPO" (Time, Place, Occasion) ค่ะ การแต่งกายเรียบร้อยถือเป็นการแสดงความเคารพต่อสถานที่และเพื่อนร่วมงาน แม้บริษัทยุคใหม่จะอนุญาตให้ใส่ Casual ได้ แต่การดูสะอาดสะอ้าน (清潔感 - Seiketsukan) ก็ยังจำเป็นที่สุดค่ะ
Q12: เลิกงานตรงเวลา (17:00 น.) จะโดนมองไม่ดีไหม?
ในยุค 2026 บริษัทญี่ปุ่นเข้มงวดเรื่อง "Work-Life Balance" มากขึ้นค่ะ สามารถกลับตรงเวลาได้เลย! แต่มารยาทคือต้องเดินไปบอกหัวหน้าหรือเพื่อนร่วมทีมก่อนว่า "วันนี้ขอตัวกลับก่อนนะคะ (Osakini shitsurei shimasu)" เผื่อเขามีงานด่วนค่ะ
Q13: ทำไมคนญี่ปุ่นชอบแจกของฝาก (Omiyage) จัง?
การซื้อขนมมาฝากคนในออฟฟิศหลังกลับจากลาพักร้อนหรือไปทริป เป็น "น้ำยาหล่อลื่นทางสังคม" ค่ะ เป็นการสื่อความหมายอ้อมๆ ว่า "ขอบคุณที่ช่วยทำงานแทนตอนที่ฉันไม่อยู่นะ" ช่วยให้บรรยากาศในออฟฟิศดีขึ้นค่ะ
Q14: เวลาประชุม ทำไมต้องนั่งตามตำแหน่งเป๊ะๆ?
เรียกว่าระบบ "上座 (Kamiza - ที่นั่งเกียรติยศ)" และ "下座 (Shimoza - ที่นั่งผู้น้อย)" ค่ะ ผู้ที่มีตำแหน่งสูงสุด หรือแขกVIP จะได้นั่งที่นั่งที่ลึกที่สุด/ไกลจากประตูที่สุด ส่วนพนักงานผู้น้อยสุดต้องนั่งติดประตูเพื่อคอยบริการเสิร์ฟน้ำหรือเปิดปิดประตูค่ะ
Q15: จะปฏิเสธงานเจ้านายยังไงให้ดูสุภาพ?
ห้ามพูดว่า "Muri desu (ทำไม่ได้)" ตรงๆ เด็ดขาด! ให้ใช้แพทเทิร์น "Cushion word + ทางเลือก" เช่น "申し訳 ありませんが (ขอประทานโทษด้วยนะคะ) ตอนนี้ติดโปรเจกต์ A อยู่ ถ้าเป็นวันพุธหน้าจะสะดวกไหมคะ?" ค่ะ
Q16: 稟議 (Nemawashi / Ringi) คืออะไร สำคัญไหม?
稟議書 (Ringisho) คือเอกสารขออนุมัติโครงการที่ต้องเวียนให้หัวหน้าทุกแผนกประทับตรา (Hanko) ค่ะ เป็นระบบดั้งเดิมของญี่ปุ่นที่ทำให้การอนุมัติช้า แต่ข้อดีคือทุกคนรับรู้และรับผิดชอบร่วมกัน หากเกิดปัญหาจะไม่มีใครโดนด่าคนเดียวค่ะ
Q17: คำว่า "前向きに検討します" แปลว่าจะซื้อไหม?
แปลว่า "จะรับไว้พิจารณาในแง่ดี" แต่ในวงการธุรกิจญี่ปุ่น 90% มันคือ "การปฏิเสธอ้อมๆ (No)" ค่ะ! คนญี่ปุ่นหลีกเลี่ยงการปฏิเสธตรงๆ เพื่อรักษาหน้า หากลูกค้าพูดคำนี้ มักจะแปลว่าแห้วแล้วค่ะ
Q18: ออฟฟิศญี่ปุ่นอนุญาตให้คุยเล่น (Zatsudan) ไหม?
บริษัทญี่ปุ่นค่อนข้างเงียบและจริงจังเวลางานค่ะ แต่ 雑談 (Zatsudan - การคุยเล่นสัพเพเหระ) ช่วงพักเบรกหรือก่อนเริ่มประชุม 5 นาที ถือเป็นสิ่งสำคัญมากในการสร้าง Trust (ความไว้ใจ) ระหว่างทีมค่ะ
Q19: ทำไมถึงต้องทวนคำพูดลูกค้าเสมอ (Oumu-gaeshi)?
การพูดทวน (อุมุ-งาเอชิ) เช่น ลูกค้าบอก "ขอเลื่อนเป็นบ่ายสอง" เราต้องตอบ "บ่ายสองนะคะ รับทราบค่ะ" เป็นการแสดงให้เห็นว่า "เราตั้งใจฟังและจดจ่ออยู่" และเพื่อคอนเฟิร์มข้อมูลไม่ให้ผิดพลาด (Renraku) ค่ะ
Q20: จำเป็นต้องสอบ JLPT N1-N2 ไหมถ้าอยากทำงานบริษัทญี่ปุ่น?
ถ้าเป็นสายล่าม/เซลส์ จำเป็นมากค่ะ (N2 ขึ้นไป) แต่ถ้าเป็นสาย IT, Engineer, หรือ Graphic Design ปัจจุบันหลายบริษัทรับที่ N3 หรือ N4 ด้วยซ้ำ ขอแค่อ่าน Spec งานรู้เรื่อง และสื่อสาร โฮ-เรน-โซ กับทีมได้ ก็เพียงพอแล้วค่ะ!
🎯 Business Etiquette Quiz
ทดสอบมารยาทธุรกิจ: เมื่อคุณต้องการ กลับบ้านก่อน (เลิกงานแล้ว) ในขณะที่เพื่อนร่วมทีมและหัวหน้ายังนั่งปั่นงานอยู่ คุณควรพูดประโยคใดก่อนเดินออกจากออฟฟิศ?
06. พัฒนาทักษะภาษาญี่ปุ่นเพื่อธุรกิจต่อ (Level Up!)
Keigo Masterclass (ภาษาสุภาพ)
ทำงานออฟฟิศต้องเป๊ะเรื่อง Keigo! เจาะลึกการใช้ รูปยกย่อง (Sonkeigo) และรูปถ่อมตัว (Kenjougo) ได้ที่นี่
JLPT N3 Vocabulary
คำศัพท์ธุรกิจส่วนใหญ่อยู่ในระดับ N3-N2 ค่ะ มาตุนคลังคำศัพท์ที่เป็นทางการเพิ่มเติมกันเถอะ
N4 Grammar Masterclass
"ถูกเจ้านายสั่งให้ทำ" รูปถูกกระทำและให้กระทำ (Causative-Passive) คือหัวใจของการรายงาน (Ho-Ren-So)
Business Hub
ศูนย์รวมบทความภาษาญี่ปุ่นเพื่อการทำงาน มารยาทธุรกิจ และการเขียนเรซูเม่ จาก YUI&YUTO เซนเซ