สรุปไวยากรณ์ JLPT N5
และคำช่วย (は, が, に, で) ฉบับสมบูรณ์
คู่มือเตรียมสอบ JLPT N5 ที่ครอบคลุมที่สุด รวบรวมคำช่วยที่คนไทยสับสนบ่อย รูปประโยคพื้นฐาน และการผันกริยารูป て อธิบายด้วยหลักการทางภาษาศาสตร์ที่เข้าใจง่าย ไม่ต้องท่องจำแบบนกแก้วนกขุนทอง
1. ความแตกต่างระหว่างคำช่วย は (Wa) และ が (Ga)
ปัญหาโลกแตกของผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นทุกคนคือการแยกแยะระหว่างคำช่วย は (Wa) และ が (Ga) ในข้อสอบ JLPT N5 มักจะนำสองคำนี้มาหลอกในพาร์ทไวยากรณ์เสมอ กฎพื้นฐานที่สำคัญที่สุดคือการทำความเข้าใจ "จุดโฟกัส" ของประโยค
การใช้คำช่วย は (Wa) - ชี้หัวข้อเรื่อง
は (Wa) ทำหน้าที่เป็น "Topic Marker" หรือตัวชี้หัวข้อของประโยค มักใช้กับข้อมูลที่ทั้งผู้พูดและผู้ฟัง "รู้กันอยู่แล้ว" (Old Information) จุดโฟกัสของประโยคที่ใช้ は จะอยู่ที่ ส่วนท้ายของประโยค (ภาคแสดง)
わたしは 学生です。
Watashi wa gakusei desu. (ฉันคือ 'นักเรียน') -> โฟกัสอยู่ที่คำว่านักเรียน
การใช้คำช่วย が (Ga) - ชี้ประธาน / ข้อมูลใหม่
が (Ga) ทำหน้าที่เป็น "Subject Marker" ชี้ประธานผู้กระทำอย่างเฉพาะเจาะจง มักใช้กับ "ข้อมูลใหม่" (New Information) ที่เพิ่งถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ คำที่เป็น Wh-Question (ใคร, อะไร, ที่ไหน) หากเป็นประธาน จะต้องใช้ が เสมอ ห้ามใช้ は เด็ดขาด
だれが 行きますか。
Dare ga ikimasu ka. (ใครเป็นคนไป?) -> ห้ามใช้ だれは เด็ดขาด
นอกจากนี้ が ยังถูกบังคับใช้คู่กับคำกริยาที่แสดง "การมีอยู่" หรือ "สภาพ" เช่น あります (Arimasu - มี/สิ่งของ), います (Imasu - มี/สิ่งมีชีวิต) และ わかります (Wakaru - เข้าใจ)
2. การบอกสถานที่ด้วยคำช่วย に (Ni) และ で (De)
เมื่อต้องการระบุสถานที่ในภาษาญี่ปุ่น คนไทยมักจะแปลตรงตัวจากคำว่า "ที่" ซึ่งทำให้เกิดความผิดพลาดได้ง่าย เพราะภาษาญี่ปุ่นแบ่งประเภทของสถานที่ตาม "กริยาที่ตามมา" อย่างชัดเจน
สถานที่ + に
ใช้ปักหมุดจุดที่มีบางสิ่ง "ดำรงอยู่" ไม่มีการกระทำที่เคลื่อนไหว หรือเป็นจุดหมายปลายทางของการเคลื่อนที่
- • 部屋に つくえが あります。
(ในห้องมีโต๊ะ) - • タイに います。
(อยู่ที่ประเทศไทย) - • 学校に 行きます。
(ไปที่โรงเรียน - สามารถใช้ へ แทนได้)
สถานที่ + で
ใช้ระบุ "ลานกิจกรรม" หรือสถานที่ที่มี Action เกิดขึ้นอย่างชัดเจน (กริยาที่เป็น Dynamic Verbs)
- • レストランで ごはんを 食べます。
(กินข้าวที่ร้านอาหาร) - • 図書館で 本を 読みます。
(อ่านหนังสือที่ห้องสมุด) - • 公園で サッカーを します。
(เตะฟุตบอลที่สวนสาธารณะ)
3. กฎการผันคำกริยารูป て (Te-form) อย่างละเอียด
รูป て (Te-form) คือหัวใจสำคัญของการเรียนภาษาญี่ปุ่นระดับ N5 เพราะเป็นไวยากรณ์พื้นฐานที่ใช้ต่อยอดไปสู่รูปประโยคอื่นๆ มากมาย เช่น การขอร้อง (〜てください), การบอกสิ่งที่กำลังทำ (〜ています), หรือการเชื่อมประโยค การผันรูป て จะต้องแบ่งคำกริยาออกเป็น 3 กลุ่ม (Group 1, 2, 3)
| กลุ่มกริยา | กฎการผัน (ตัดเสียงท้าย) | ตัวอย่าง (Dictionary -> Te-form) |
|---|---|---|
| กลุ่ม 1 (Godan Verbs) | う, つ, る ➔ って (tte) |
買う (kau) -> 買って (katte) 待つ (matsu) -> 待って (matte) 帰る (kaeru) -> 帰って (kaette) |
| む, ぶ, ぬ ➔ んで (nde) |
飲む (nomu) -> 飲んで (nonde) 遊ぶ (asobu) -> 遊んで (asonde) 死ぬ (shinu) -> 死んで (shinde) |
|
| く ➔ いて (ite) |
書く (kaku) -> 書いて (kaite) ※ข้อยกเว้น: 行く (iku) -> 行って (itte) |
|
| ぐ ➔ いで (ide) | 泳ぐ (oyogu) -> 泳いで (oyoide) | |
| す ➔ して (shite) | 話す (hanasu) -> 話して (hanashite) | |
| กลุ่ม 2 (Ichidan) | ตัด る ➔ เติม て |
食べる (taberu) -> 食べて (tabete) 見る (miru) -> 見て (mite) |
| กลุ่ม 3 (Irregular) | - |
する (suru) -> して (shite) 来る (kuru) -> 来て (kite) |
4. การใช้งานคำคุณศัพท์ (i-adj และ na-adj)
ในระดับ N5 คำคุณศัพท์จะถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ い-adjective (คำที่ลงท้ายด้วย い) และ な-adjective (คำที่ต้องเติม な ก่อนขยายนาม) การเปลี่ยนรูปปฏิเสธหรืออดีตของทั้งสองประเภทนี้จะแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
การเปลี่ยนรูปปฏิเสธของ い-adjective
ให้ตัด い ตัวสุดท้ายออก แล้วเติม 〜くない (kunai) หรือ 〜くありません (ku arimasen)
高い (Takai - แพง) ➔ 高くない (Takakunai - ไม่แพง)
※ข้อยกเว้น: いい (ii - ดี) ➔ よくない (yokunai - ไม่ดี) ห้ามใช้ いくない เด็ดขาด!
การเปลี่ยนรูปปฏิเสธของ な-adjective
ให้ปฏิบัติตัวเหมือนกับคำนาม คือเติม 〜じゃありません (ja arimasen) หรือ 〜ではない (de wa nai)
静か (Shizuka - เงียบ) ➔ 静かじゃありません (Shizuka ja arimasen - ไม่เงียบ)
※ข้อควรระวัง: きれい (Kirei) และ 有名 (Yuumei) ลงท้ายด้วย い แต่จัดเป็น な-adjective! ปฏิเสธต้องเป็น きれいじゃありません
5. รวม 50 คำกริยา JLPT N5 ที่ออกสอบบ่อยที่สุด
เพื่อการเตรียมตัวสอบ N5 อย่างสมบูรณ์แบบ นี่คือรายการคำกริยา 50 คำที่คุณต้องจำให้ได้ก่อนเข้าห้องสอบ จำทัั้งความหมายและการจัดกลุ่ม (เพื่อการผันรูป Te) ให้แม่นยำ
- 会う (Au) - พบเจอ (G1)
- 開く (Aku) - เปิด(อัตโนมัติ) (G1)
- 開ける (Akeru) - เปิด(สิ่งของ) (G2)
- あげる (Ageru) - ให้ (G2)
- 遊ぶ (Asobu) - เล่น (G1)
- 浴びる (Abiru) - อาบน้ำ (G2)
- 洗う (Arau) - ล้าง (G1)
- ある (Aru) - มี(สิ่งของ) (G1)
- 歩く (Aruku) - เดิน (G1)
- 言う (Iu) - พูด (G1)
- 行く (Iku) - ไป (G1)
- いる (Iru) - มี(สิ่งมีชีวิต) (G2)
- 入れる (Ireru) - ใส่เข้าไป (G2)
- 歌う (Utau) - ร้องเพลง (G1)
- 生まれる (Umareru) - เกิด (G2)
- 売る (Uru) - ขาย (G1)
- 起きる (Okiru) - ตื่นนอน (G2)
- 置く (Oku) - วาง (G1)
- 送る (Okuru) - ส่ง (G1)
- 押す (Osu) - ผลัก/กด (G1)
- 覚える (Oboeru) - จำ (G2)
- 泳ぐ (Oyogu) - ว่ายน้ำ (G1)
- 降りる (Oriru) - ลง(รถ) (G2)
- 終わる (Owaru) - เสร็จสิ้น (G1)
- 買う (Kau) - ซื้อ (G1)
- 返す (Kaesu) - คืน(สิ่งของ) (G1)
- 帰る (Kaeru) - กลับบ้าน (G1)
- かかる (Kakaru) - ใช้เวลา/เงิน (G1)
- 書く (Kaku) - เขียน (G1)
- かける (Kakeru) - สวม(แว่น)/โทร (G2)
- 貸す (Kasu) - ให้ยืม (G1)
- 借りる (Kariru) - ขอยืม (G2)
- 消える (Kieru) - ปิด(ไฟดับเอง) (G2)
- 聞く (Kiku) - ฟัง/ถาม (G1)
- 切る (Kiru) - ตัด (G1)
- 着る (Kiru) - สวมเสื้อผ้า (G2)
- 来る (Kuru) - มา (G3)
- 消す (Kesu) - ปิด(ไฟ)/ลบ (G1)
- 答える (Kotaeru) - ตอบ (G2)
- 困る (Komaru) - ลำบาก (G1)
- 咲く (Saku) - ดอกไม้บาน (G1)
- 差す (Sasu) - กาง(ร่ม) (G1)
- 死ぬ (Shinu) - ตาย (G1)
- 閉まる (Shimaru) - ปิด(อัตโนมัติ) (G1)
- 閉める (Shimeru) - ปิด(ประตู) (G2)
- 知る (Shiru) - รู้ (G1)
- 吸う (Suu) - สูบ(บุหรี่) (G1)
- 住む (Sumu) - อยู่อาศัย (G1)
- する (Suru) - ทำ (G3)
- 座る (Suwaru) - นั่ง (G1)
📝 ทบทวน: คำถามที่พบบ่อย (FAQ ไวยากรณ์ N5)
Q: คำช่วย は กับ が ต่างกันอย่างไร?
A: は (Wa) ใช้ชี้ 'หัวข้อ' ของประโยคที่ทั้งสองฝ่ายรู้กันอยู่แล้ว (Old Info) ส่วน が (Ga) ใช้ชี้ 'ประธาน' ที่เป็นข้อมูลใหม่ (New Info) หรือใช้ชี้ผู้กระทำเมื่อประโยคมีคำแสดงคำถาม (ใคร, อะไร) นอกจากนี้ が ยังบังคับใช้กับกริยาบอกสภาพอย่าง あります และ います ด้วย
Q: คำช่วย に กับ で ต่างกันอย่างไรเวลาบอกสถานที่?
A: に (Ni) ใช้ชี้สถานที่ที่มีสิ่งของหรือคนดำรงอยู่ (ใช้กับกริยาไม่มีความเคลื่อนไหว เช่น あります/います) หรือใช้บอกจุดหมายปลายทาง ส่วน で (De) ใช้ชี้สถานที่ที่เกิด 'การกระทำหรือกิจกรรม' (Dynamic Action) เช่น กินข้าวที่ร้านอาหาร หรือซื้อของที่ห้างสรรพสินค้า
Q: การผันกริยารูป て (Te-form) มีกฎอย่างไรบ้าง?
A: แบ่งตามกลุ่มกริยา:
กลุ่ม 1: ลงท้ายด้วย う,つ,る เปลี่ยนเป็น って / む,ぶ,ぬ เปลี่ยนเป็น んで / く เปลี่ยนเป็น
いて / ぐ เปลี่ยนเป็น いで / す เปลี่ยนเป็น して
กลุ่ม 2: ตัด る ทิ้งแล้วเติม て ได้เลย
กลุ่ม 3: します กลายเป็น して และ きます กลายเป็น きて