🛡️ สวัสดิการสังคมและการเงินญี่ปุ่น 2026

คัมภีร์เงินบำนาญญี่ปุ่น Nenkin 2026: วิธีขอเงินคืนเมื่อกลับไทย (脱退一時金) สูงสุด 5 ปี ยื่นขอยกเว้นเบี้ย & เคลมภาษี 20.42% คืน!

คู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับระบบเงินบำนาญแห่งชาติญี่ปุ่น (年金 - Nenkin): ไขข้อข้องใจทำไมต้องจ่าย, วิธียื่นขอยกเว้นเบี้ยสำหรับนักเรียน (学生納付特例) ไม่ให้เสียประวัติตอนต่อวีซ่า, ขั้นตอนขอเงินก้อนคืนเมื่อเดินทางกลับไทย (脱退一時金) สูงสุดถึง 5 ปีเต็ม (60 เดือน) พร้อมวิธีกดเคลมภาษี 20.42% คืนเข้ากระเป๋าแบบครบวงจร!

💵 เงินบำนาญไม่ใช่เงินที่จ่ายทิ้ง! คุณมีสิทธิ์ขอคืนได้สูงสุดถึง 5 ปี

หลายคนเข้าใจผิดว่าเงินบำนาญที่ถูกหักจากเงินเดือนทุกเดือนคือเงินที่เสียเปล่า แต่ในความเป็นจริง หากคุณเป็นชาวต่างชาติที่ทำงานในญี่ปุ่นและตัดสินใจเดินทางกลับประเทศไทยถาวร คุณสามารถยื่นเรื่องขอ เงินบำนาญก้อนคืน (脱退一時金 - Dattai Ichijikin) ได้สูงสุดถึง 60 เดือน (5 ปีเต็ม) ซึ่งมักเป็นเงินก้อนใหญ่ตั้งแต่ 300,000 เยน ถึงมากกว่า 1,200,000 เยน เลยทีเดียวค่ะ!

1. ระบบบำนาญญี่ปุ่น (年金 - Nenkin) มีกี่แบบ? คนไทยต้องจ่ายแบบไหน?

ตามกฎหมายญี่ปุ่น ผู้พำนักทุกคนที่มีอายุตั้งแต่ 20 ถึง 59 ปี (รวมถึงชาวต่างชาติ) มีหน้าที่ต้องเข้าร่วมระบบบำนาญแห่งชาติ โดยระบบบำนาญของญี่ปุ่นถูกแบ่งออกเป็น 2 เสาหลักดังนี้:

เสาหลักที่ 1

🏛️ บำนาญแห่งชาติ (国民年金 - Kokumin Nenkin)

สำหรับนักเรียน นักศึกษา ฟรีแลนซ์ และผู้ที่ไม่ได้สังกัดบริษัท เบี้ยประกันเป็นอัตราคงที่ประมาณ 16,980 เยนต่อเดือน (ปี 2024-2026) โดยต้องนำใบแจ้งหนี้ไปชำระที่ร้านสะดวกซื้อหรือตัดผ่านบัญชีธนาคาร

เสาหลักที่ 2 (คนทำงานทุกคน)

🏢 บำนาญพนักงาน (厚生年金 - Kousei Nenkin)

สำหรับพนักงานประจำ, พนักงานสัญญาจ้าง, วีซ่าทักษะเฉพาะทาง (SSW) และผู้ฝึกงานด้านเทคนิค โดย บริษัทจะเป็นผู้ออกเงินสมทบให้ครึ่งหนึ่ง (50%) และหักจากเงินเดือนของคุณอีกครึ่งหนึ่ง (คิดเป็น 9.15% ของฐานเงินเดือน)

2. ไม่มีเงินจ่ายทำอย่างไร? วิธียื่นขอยกเว้นเบี้ยบำนาญ (免除・学生納付特例)

ห้ามเพิกเฉยหรือปล่อยให้บิลบำนาญค้างชำระเด็ดขาด เพราะการค้างจ่าย (Mino) จะส่งผลให้ วีซ่าไม่ผ่าน หรือถูกลดอายุวีซ่าเหลือ 1 ปีทันที หากคุณมีปัญหาทางการเงิน รัฐบาลมีช่องทางช่วยเหลือที่ถูกกฎหมาย 2 ระบบ:

🎓 1. ระบบผ่อนผันพิเศษสำหรับนักเรียน (学生納付特例制度 - Gakusei Noufu Tokurei)

หากคุณถือวีซ่านักเรียน (โรงเรียนภาษา มหาวิทยาลัย หรือวิทยาลัยวิชาชีพ) และมีรายได้พาร์ตไทม์ไม่เกินเกณฑ์ คุณสามารถนำ บัตรนักเรียนและบัตรไซริวการ์ด ไปยื่นคำร้องที่สำนักงานเขต/อำเภอเพื่อขอผ่อนผันการจ่ายเบี้ยบำนาญได้ 100% โดยไม่ถือว่าค้างชำระ และไม่มีผลเสียต่อการต่อวีซ่าใดๆ เลยค่ะ (ต้องยื่นต่ออายุทุกปีช่วงเดือนเมษายน)

💼 2. การขอยกเว้นและผ่อนผันทั่วไป (免除・納付猶予制度)

สำหรับผู้ที่ตกงาน มีรายได้ลดลงอย่างมาก หรือผู้ติดตามครอบครัว สามารถยื่นขอประเมินรายได้เพื่อขอยกเว้นได้ตั้งแต่ ยกเว้นเต็มจำนวน (全額免除), ยกเว้น 3/4, 1/2 หรือ 1/4 ตามฐานภาษีของปีที่ผ่านมาค่ะ

3. ขั้นตอนขอเงินบำนาญก้อนคืนเมื่อกลับไทย (脱退一時金) สูงสุด 5 ปี

เมื่อคุณสิ้นสุดการทำงานหรือเรียนในญี่ปุ่น และเดินทางกลับประเทศไทยอย่างถาวร คุณสามารถขอรับเงินบำนาญที่เคยส่งไปคืนได้ โดยมีหลักเกณฑ์และเงื่อนไขสำคัญดังนี้:

📌 คุณสมบัติของผู้มีสิทธิ์ขอรับเงินคืน (Dattai Ichijikin):

  • ไม่ได้ถือสัญชาติญี่ปุ่น
  • จ่ายเงินสมทบกองทุนบำนาญ (Kokumin Nenkin หรือ Kousei Nenkin) รวมกัน ตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป
  • ไม่มีที่อยู่ในประเทศญี่ปุ่นแล้ว (ได้ยื่นใบแจ้งย้ายออก 転出届 ที่อำเภอเรียบร้อย)
  • ไม่เคยมีสิทธิ์ได้รับเงินบำนาญชราภาพ (ยังจ่ายไม่ครบ 10 ปี)
  • ต้องยื่นคำร้องภายใน 2 ปี นับตั้งแต่วันที่ไม่มีที่อยู่ในญี่ปุ่น

🚀 4 ขั้นตอนการยื่นเรื่องส่งเอกสารไปญี่ปุ่น:

1

ย้ายทะเบียนบ้าน

ก่อนขึ้นเครื่องกลับไทย ต้องไปยื่นใบแจ้งย้ายออกนอกประเทศ (海外転出届) ที่อำเภอ และคืนไซริวการ์ดที่ ตม. สนามบิน (ให้เจ้าหน้าที่เจาะรู)

2

เตรียมสมุดบัญชีไทย

เปิดบัญชีธนาคารในไทย (ชื่อภาษาอังกฤษตรงกับพาสปอร์ต) และให้ธนาคารประทับตรารับรองในแบบฟอร์มคำร้อง

3

ส่งเอกสารไปโตเกียว

ส่งแบบฟอร์มคำร้องตัวจริง พาสปอร์ต และสมุดบำนาญ (年金手帳) ทางไปรษณีย์ EMS ไปยังสำนักงานบำนาญญี่ปุ่น (JPS)

4

รอรับเงินโอน

ประมาณ 3-5 เดือน เงินจะถูกโอนเข้าบัญชีไทยของคุณโดยตรง และจะได้รับหนังสือแจ้งผล (支給決定通知書) ทางไปรษณีย์

4. เคล็ดลับดึงเงินภาษี 20.42% คืนเข้ากระเป๋า (納税管理人)

เมื่อเงินก้อนแรกโอนเข้าบัญชีที่ไทย หลายคนจะตกใจว่าทำไมเงินหายไปประมาณ 20%? นั่นเป็นเพราะ เงินบำนาญพนักงาน (Kousei Nenkin) จะถูกสรรพากรญี่ปุ่นหักภาษีเงินได้ไว้ 20.42% ทันที แต่คุณสามารถขอคืนเงินก้อนนี้ได้ครบ 100% ตามขั้นตอนดังนี้:

🎯 ขั้นตอนการขอคืนภาษี 20.42% (รอบที่ 2):

  1. ก่อนกลับไทย: ยื่นเอกสารแต่งตั้งตัวแทนผู้จัดการภาษี (所得税・消費税の納税管理人の届出書) ที่สรรพากรในพื้นที่ โดยระบุชื่อเพื่อน คนรู้จัก หรือล่ามที่ยังอาศัยอยู่ในญี่ปุ่นเป็นตัวแทน
  2. เมื่อเงินบำนาญก้อนแรกเข้าบัญชี: คุณจะได้รับหนังสือแจ้งการจ่ายเงิน (支給決定通知書) ตัวจริงส่งมาที่บ้านที่ไทย
  3. ส่งใบตัวจริงกลับไปให้ตัวแทนในญี่ปุ่น: ให้ตัวแทนนำใบแจ้งยอดนี้ไปยื่นแบบแสดงรายการภาษี (確定申告 - Kakutei Shinkoku) ที่สรรพากรญี่ปุ่นแทนคุณ
  4. รับเงินภาษีคืน: สรรพากรจะโอนเงินภาษี 20.42% เข้าบัญชีของตัวแทนในญี่ปุ่นภายใน 1-2 เดือน จากนั้นตัวแทนจึงโอนเงินกลับมาให้คุณที่ไทยค่ะ!

5. คลังคำศัพท์ระบบบำนาญ 8 คำ + เสียงอ่านสำเนียงญี่ปุ่นแท้

คำศัพท์สำคัญที่มักพบบนสมุดบำนาญ เอกสารราชการ และแบบฟอร์มคำร้อง กดปุ่มฟังเสียงเจ้าของภาษาได้เลยค่ะ:

国民年金
kokumin nenkin
บำนาญแห่งชาติ (สำหรับประชาชนทุกคนและนักเรียนอายุ 20 ปีขึ้นไป)
厚生年金
kousei nenkin
บำนาญพนักงาน (สำหรับผู้ทำงานบริษัท โดยบริษัทช่วยออกเงินสมทบ 50%)
脱退一時金
dattai ichijikin
เงินบำนาญก้อนคืนสำหรับชาวต่างชาติที่เดินทางกลับประเทศถาวร (สูงสุด 5 ปี)
基礎年金番号
kiso nenkin bangou
หมายเลขบำนาญพื้นฐาน (ตัวเลข 10 หลักประจำตัวผู้ประกันตน)
年金手帳
nenkin techou
สมุดบำนาญสีน้ำเงิน (ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นใบแจ้งเลข基礎年金番号通知書)
学生納付特例
gakusei noufu tokurei
ระบบผ่อนผันการจ่ายเงินบำนาญพิเศษสำหรับนักเรียนนักศึกษา
納税管理人
nouzei kanrinin
ตัวแทนผู้จัดการภาษีในญี่ปุ่น (ทำหน้าที่ยื่นเคลมภาษี 20.42% คืนให้)
支給決定通知書
shikyuu kettei tsuuchisho
หนังสือแจ้งผลการอนุมัติจ่ายเงินบำนาญคืน (ใช้เป็นหลักฐานขอคืนภาษี)

6. บทสนทนาจำลอง: ปรึกษาเรื่องขอเงินบำนาญคืนที่สำนักงานบำนาญ

จำลองบทสนทนาระหว่าง คุณอภิสิทธิ์ (แรงงานทักษะเฉพาะทางคนไทย) และ คุณโคบายาชิ (เจ้าหน้าที่สำนักงานบำนาญญี่ปุ่น - 年金事務所):

อภิสิทธิ์
อภิสิทธิ์ (ผู้ประกันตน)
来月タイに本帰国する予定なのですが、これまで納めた年金の脱退一時金の手続きについて教えていただけますか?
เดือนหน้าผมมีกำหนดจะเดินทางกลับประเทศไทยถาวรครับ อยากจะสอบถามเกี่ยวกับขั้นตอนการขอเงินบำนาญคืน (Dattai Ichijikin) หน่อยครับ?
เจ้าหน้าที่
คุณโคบายาชิ (เจ้าหน้าที่บำนาญ)
ご帰国ですね。まず市区町村で転出届を出していただき、タイに戻られてから請求書をご郵送ください。日本を出国してから2年以内に申請が必要です。
จะเดินทางกลับแล้วสินะครับ ก่อนอื่นต้องไปยื่นใบแจ้งย้ายออกที่อำเภอนะครับ เมื่อกลับถึงไทยแล้วจึงค่อยส่งแบบฟอร์มคำร้องมาทางไปรษณีย์ โดยต้องยื่นภายใน 2 ปีหลังออกจากญี่ปุ่นครับ
อภิสิทธิ์
อภิสิทธิ์ (ผู้ประกันตน)
私は日本で4年間働いていたのですが、何ヶ月分が返金されますでしょうか?
ผมทำงานในญี่ปุ่นมา 4 ปี จะได้รับเงินคืนคำนวณทั้งหมดกี่เดือนครับ?
เจ้าหน้าที่
คุณโคบายาชิ (เจ้าหน้าที่บำนาญ)
現在は上限が60ヶ月(5年)まで拡大されましたので、4年分(48ヶ月分)の全額が支給対象になります。厚生年金の場合は所得税が20.42%源泉徴収されますので、納税管理人の届出も忘れずにしておいてくださいね。
ปัจจุบันเพดานเงินคืนขยายเป็นสูงสุด 60 เดือน (5 ปี) แล้วครับ ดังนั้น 4 ปีเต็ม (48 เดือน) ของคุณจะได้รับเงินคืนครบทั้งหมดครับ และสำหรับบำนาญพนักงานจะถูกหักภาษี 20.42% อย่าลืมยื่นแต่งตั้งตัวแทนภาษีไว้ด้วยนะครับ

7. แบบทดสอบความเข้าใจ: เงินบำนาญญี่ปุ่น Nenkin 2026

ทดสอบความรู้เพื่อไม่ให้พลาดสิทธิ์เงินก้อนคืนเมื่อกลับไทย ตอบคำถาม 3 ข้อนี้ดูนะคะ:

คำถามข้อที่ 1: เพดานสูงสุดของจำนวนเดือนที่สามารถขอรับเงินบำนาญก้อนคืน (Dattai Ichijikin) ได้ในปัจจุบันคือกี่เดือน?
คำถามข้อที่ 2: ต้องยื่นเรื่องขอรับเงินบำนาญก้อนคืนภายในระยะเวลากี่ปีนับจากวันที่เดินทางออกจากญี่ปุ่น?
คำถามข้อที่ 3: ใครคือผู้ที่สามารถไปยื่นขอเงินภาษี 20.42% ที่ถูกหักไว้คืนจากสำนักงานสรรพากรญี่ปุ่นแทนคุณได้?

8. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับระบบบำนาญญี่ปุ่น (FAQ)

หากยังมีชื่ออยู่ในทะเบียนราษฎร์ของอำเภอในญี่ปุ่น สำนักงานบำนาญจะไม่สามารถอนุมัติเงินคืนได้ค่ะ วิธีแก้คือ คุณต้องส่งหนังสือแจ้งย้ายออกทางไปรษณีย์ (転出届の郵送請求) จากประเทศไทยไปยังที่ว่าการอำเภอเดิมที่คุณเคยพักอาศัย เพื่อให้จำหน่ายชื่อออกย้อนหลัง จากนั้นจึงนำหลักฐานมายื่นขอเงินบำนาญคืนค่ะ
ณ ปี 2026 ประเทศไทยและญี่ปุ่นยังไม่มีการลงนามในข้อตกลงนับรวมระยะเวลาประกันสังคมร่วมกันค่ะ ดังนั้นเวลาที่คุณจ่ายบำนาญในญี่ปุ่นจะไม่สามารถนำไปรวมกับประกันสังคมมาตรา 33 ในไทยได้ ชาวต่างชาติส่วนใหญ่จึงนิยมยื่นขอเงินบำนาญก้อนคืน (Dattai Ichijikin) เมื่อเดินทางกลับไทยอย่างถาวรค่ะ
สามารถขอคืนได้ค่ะ สิ่งสำคัญที่สุดคือ หมายเลขบำนาญพื้นฐาน (基礎年金番号 - 10 หลัก) ซึ่งคุณสามารถตรวจสอบได้จากสลิปเงินเดือน, สัญญาจ้าง หรือสอบถามจากฝ่ายบุคคลของบริษัทเก่าก่อนกลับไทยค่ะ หรือสามารถติดต่อขอออกใบแจ้งเลขบำนาญใหม่ที่สำนักงานบำนาญได้ทันทีค่ะ
ไม่มีผลเสียใดๆ เลยค่ะ! การยื่นขอยกเว้นเบี้ยนักเรียนถือเป็นการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างถูกต้อง 100% ตม. ญี่ปุ่นจะถือว่าคุณไม่มีประวัติค้างชำระ (ต่างจากการเพิกเฉยไม่จ่าย ซึ่งจะถูกตัดสิทธิ์วีซ่า) ดังนั้นเมื่อเรียนจบและได้งานทำ สามารถเปลี่ยนเป็นวีซ่าทำงานได้อย่างราบรื่นแน่นอนค่ะ