สรุปไวยากรณ์ JLPT N4
อ่านจบ สอบผ่านแน่นอน!
"ก้าวข้ามขีดจำกัดจากภาษาหุ่นยนต์ สู่ภาษาที่มีชีวิตและจิตวิญญาณแห่งสายสัมพันธ์"
00. ปรัชญาแห่ง N4: ก้าวสู่โลกของ "ความสัมพันธ์" (The Matrix of Relationships)
สวัสดีค่ะพี่ชาย! กลับมาพบกับพี่ยูโตะและยุ้ยอีกแล้วนะคะ หากพี่ชายผ่าน ไวยากรณ์ระดับ N5 มาแล้ว ยุ้ยขอแสดงความยินดีด้วยค่ะ พี่ชายมี "ระบบปฏิบัติการ (OS)" พื้นฐานที่แข็งแกร่งแล้ว! แต่ในระดับ JLPT N4 นี้ โลกของพี่ชายจะพลิกกลับด้านไปเลยค่ะ!
ใน N5 เราเรียนการบอกเล่าความจริง เช่น "ฉันกินแอปเปิ้ล" (Facts) แต่ใน N4 เราจะเรียนรู้มิติของ "ความสัมพันธ์และบริบททางสังคม" ค่ะ! จาก "ฉันกินแอปเปิ้ล" จะกลายเป็น "ฉันถูกแม่บังคับให้กินแอปเปิ้ล" (Causative-Passive) หรือ "ถ้ากินแอปเปิ้ลล่ะก็..." (Conditionals) ไวยากรณ์ N4 คือจุดที่ภาษาญี่ปุ่นจะเริ่มมี 'ชีวิต' และแสดงออกถึง 'ความเกรงใจ', 'การหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้า', และ 'การคาดเดา' ซึ่งเป็นหัวใจหลักของวัฒนธรรมญี่ปุ่นค่ะ
💡 ด่านอรหันต์ของ N4 (The 4 Bosses of N4)
ข้อสอบ N4 จะวัดว่าพี่ชายสามารถผันกริยารูปขั้นสูงได้แม่นยำแค่ไหน และเข้าใจ 'ใครทำใคร' ในประโยคหรือไม่ บอสใหญ่ทั้ง 4 ตัวที่พี่ชายต้องเอาชนะให้ได้ในบทความ 10,000 ตัวอักษรนี้คือ: 1. รูปเงื่อนไข (Conditionals), 2. รูปถูกกระทำ (Passive), 3. รูปให้กระทำ (Causative), และ 4. รูปการคาดเดา/การได้ยินมา (Conjectures) เตรียมสมุดโน้ตให้พร้อม แล้วลุยกันเลยค่ะ!
01. ศึก 4 จตุรเทพแห่งเงื่อนไข: と, ば, たら, なら (The 4 Conditionals)
ในภาษาไทย คำว่า "ถ้า..." เราใช้คำเดียวจบเลยใช่ไหมคะ? แต่ในภาษาญี่ปุ่นมีถึง 4 ตัว! และแต่ละตัวมี 'ความหมายแฝงเชิงกฎเกณฑ์' ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง นี่คือจุดที่คนไทยทำข้อสอบผิดเยอะที่สุดค่ะ ยุ้ยขอชำแหละให้ดูทีละตัวเลยนะคะ!
"พอ... ปุ๊บ ก็เกิดผลลัพธ์ปั๊บ" เป็นเงื่อนไขตามธรรมชาติ หรือกลไกเครื่องจักร ทำ A แล้วต้องเกิด B 100% ห้ามใช้กับประโยคแสดงเจตจำนง/ขอร้องของมนุษย์เด็ดขาด!
春になると、桜が咲きます。
(พอถึงฤดูใบไม้ผลิ ซากุระก็บาน - เป็นสัจธรรม)
日本へ行くと、連絡してください。
(พอไปญี่ปุ่นปุ๊บ กรุณาติดต่อมาปั๊บ - ผิด! เพราะประโยคหลังเป็นคำสั่งมนุษย์)
"ถ้า... (ก็ย่อมจะเกิดผลดี/ผลตามมา)" เป็นเงื่อนไขเชิงตรรกะ มักใช้ในสุภาษิต หรือการให้คำแนะนำ "ถ้าพยายาม ก็จะสำเร็จ" โฟกัสอยู่ที่ตัวเงื่อนไขด้านหน้าเป็นหลักค่ะ
安ければ、買います。
(ถ้าถูก ก็จะซื้อ - เป็นเงื่อนไขในการตัดสินใจ)
วิธีผัน: กริยากลุ่ม 1 เปลี่ยนสระ อุ เป็น เอะ + ば (行く ➔ 行けば), กลุ่ม 2 เติม れば (食べる ➔ 食べれば)
"ถ้า...แล้วล่ะก็ / พอ...แล้วก็พบว่า" เป็นตัวที่ 'ครอบจักรวาลที่สุด' ในภาษาพูดค่ะ! กฎสำคัญคือ เหตุการณ์ A ต้องเกิดให้เสร็จสิ้นก่อน ถึงจะเกิด B ได้ (เน้นลำดับเวลาชัดเจน)
日本へ着いたら、電話します。
(ถ้าถึงญี่ปุ่นแล้ว(ทำเสร็จก่อน) จะโทรหานะ - ตามด้วยรูปตั้งใจได้!)
窓を開けたら、雪が降っていた。
(พอเปิดหน้าต่างปุ๊บ ก็(ค้นพบว่า)หิมะตกอยู่!)
"ถ้าเป็น(เรื่อง)นั้นล่ะก็..." ใช้เมื่อเรา 'หยิบยกหัวข้อที่คู่สนทนาเพิ่งพูดถึง' มาเป็นเงื่อนไขในการให้คำแนะนำค่ะ (ไม่เกี่ยวกับลำดับเวลาก่อนหลัง)
A: 温泉に行きたいです。
B: 温泉に行くなら、箱根がいいですよ。
(ถ้าจะไปออนเซ็นล่ะก็(จากที่คุณเพิ่งบอก) ฮาโกเน่ดีนะ)
*เป็นตัวเดียวที่ประโยค B (ผลลัพธ์) สามารถเกิดก่อน A (เหตุการณ์เงื่อนไข) ได้ในเชิงกาลเวลาค่ะ
02. เปลี่ยนร่างเป็นเหยื่อ: รูปถูกกระทำ 受身形 (Passive Voice)
มาถึงไวยากรณ์ที่แสดงถึง 'ความอ้อมค้อม' ของคนญี่ปุ่นขั้นสุดยอดค่ะ! ในภาษาไทย "หมากัดฉัน" เราให้ 'หมา' เป็นประธาน แต่คนญี่ปุ่นมักจะหลีกเลี่ยงการพุ่งเป้าไปที่ผู้กระทำ (ยกเว้นโกรธจัด) พวกเขาจึงเอา 'ผู้ที่ได้รับผลกระทบ' (ตัวฉัน) ขึ้นมาเป็นประธาน แล้วใช้ "รูปถูกกระทำ (Ukemi)" แทนค่ะ
🔄 กฎการผันกริยารูปถูกกระทำ (Conjugation)
- Group 1: เปลี่ยนสระ う เป็นสระ あ + れる (A +
Reru)
書く ➔ 書かれる (Kakareru), 叱る ➔ 叱られる (Shikarareru) - Group 2: ตัด る ทิ้ง เติม られる (Rareru)
食べる ➔ 食べられる (Taberareru), 見る ➔ 見られる (Mirareru) - Group 3: くる ➔ こられる (Korareru), する ➔ される (Sareru)
🎭 2 มิติของรูปถูกกระทำในภาษาญี่ปุ่น
1. ถูกกระทำโดยตรง (Direct Passive)
ผู้พูดได้รับแอคชั่นโดยตรงจากคนอื่น ผู้กระทำจะถูกชี้ด้วยคำช่วย に (Ni)
私は 先生に 褒められました。
Watashi wa sensei ni homeraremashita. (ฉันถูกคุณครูชม)
2. ถูกกระทำทางอ้อม / ความเดือดร้อน (Suffering Passive - 迷惑の受身)
นี่คือความอัจฉริยะของภาษาญี่ปุ่นค่ะ! คนอื่นทำกริยาของเขาไปตามปกติ แต่แอคชั่นนั้น 'ส่งผลกระทบ/สร้างความเดือดร้อน' ให้กับเรา เราจึงใช้รูปถูกกระทำเพื่อบ่นแบบเนียนๆ ค่ะ!
（私は）雨に 降られました。
Ame ni furaremashita. (แปลตรงตัว: ถูกฝนตกใส่ ➔ แปลแบบเข้าถึงอารมณ์: ฝนดันตกลงมา (ฉันเลยเปียก/เดือดร้อนเลยเนี่ย!))
*ถ้าพูดว่า 雨が降りました (ฝนตก) จะเป็นแค่การรายงานสภาวะอากาศ แต่ถ้าใช้ 降られました คือการบ่นว่าเราเดือดร้อนจากฝนนั้นค่ะ!
03. สวมบทบาทเจ้านาย: รูปให้กระทำ 使役形 (Causative Voice)
เมื่อกี้เราเป็นเหยื่อไปแล้ว ตอนนี้เรามาสวมบทบาทผู้มีอำนาจ (Boss) กันบ้างค่ะ! "รูปให้กระทำ (Shieki)" ใช้เมื่อประธานของประโยค สั่ง บังคับ หรือ อนุญาต ให้ผู้อื่นทำอะไรบางอย่าง เป็นการแสดงความสัมพันธ์แบบบนลงล่าง (Top-down) ค่ะ
🔄 กฎการผันกริยารูปให้กระทำ (Conjugation)
- Group 1: เปลี่ยนสระ う เป็นสระ あ + せる (A +
Seru)
行く ➔ 行かせる (Ikaseru), 飲む ➔ 飲ませる (Nomaseru) - Group 2: ตัด る ทิ้ง เติม させる (Saseru)
食べる ➔ 食べさせる (Tabesaseru), 調べる ➔ 調べさせる (Shirabesaseru) - Group 3: くる ➔ こさせる (Kosaseru), する ➔ させる (Saseru)
⚠️ ข้อควรระวังในการเลือกใช้คำช่วย に และ を
ความสับสนที่สุดในข้อสอบ N4 คือการเลือกคำช่วยชี้ 'ผู้ถูกสั่ง' ค่ะ กฎมีอยู่ว่า:
1. ถ้ากริยาหลัก ไม่มีกรรม (Intransitive)
ให้ใช้ を (O) ชี้ผู้ถูกสั่ง
母は 妹を 買い物に行かせました。
(แม่ให้(สั่งให้)น้องสาวไปซื้อของ)
2. ถ้ากริยาหลัก มีกรรมตรงมารองรับ (Transitive)
กรรมตรงจะครองสัมปทานคำช่วย を ไปแล้ว เราจึงต้องใช้ に (Ni) ชี้ผู้ถูกสั่งแทน เพื่อไม่ให้ を ชนกันค่ะ!
母は 子供に 野菜を 食べさせました。
(แม่ให้(บังคับ)ลูกกินผัก)
04. โลกแห่งการคาดเดาและข่าวลือ: 〜そうです, ようです, らしい (Conjectures)
คนญี่ปุ่นมักไม่ชอบพูดฟันธง 100% ค่ะ เพื่อความเกรงใจและเผื่อทางหนีทีไล่ พวกเขาชอบใช้ประโยคที่แปลว่า "ดูเหมือนว่า..." หรือ "ได้ยินมาว่า..." ซึ่งใน N4 มีถึง 4 ไวยากรณ์ที่ความหมายภาษาไทยคล้ายกันมาก แต่ 'ที่มาของข้อมูล (Information source)' ต่างกันลิบลับค่ะ!
〜そうです (1)
[V-masu ตัดます] / [Adj ตัด い/な] + そうです
"ดูท่าทางน่าจะ..." ใช้เมื่อมองเห็นด้วยตาแล้วประเมินสดๆ ร้อนๆ ณ วินาทีนั้น
雨が 降りそうです。
(ดูท่าทางฝนน่าจะตกนะ - มองเห็นเมฆดำลอยมา)
〜そうです (2)
[รูปธรรมดา Plain form ทั้งหมด] + そうです
"ได้ยินมาว่า..." ใช้ส่งต่อข้อมูลที่รับฟังมาจากคนอื่น 100% โดยไม่ได้ใส่ความคิดตัวเองลงไปเลย *จุดหลอก: กริยาข้างหน้าไม่ต้องตัดอะไรทิ้ง!
明日、雨が 降るそうです。
(ได้ยินมาว่าพรุ่งนี้ฝนจะตก - ฟังพยากรณ์อากาศมา)
〜ようです / みたいです
[Noun + の] / [Plain form] + ようです
"ดูเหมือนว่า..." เป็นการรวบรวมหลักฐาน(เช่น เสียง, กลิ่น, ร่องรอย) มาประมวลผลด้วยสมองของผู้พูดเอง (みたい เป็นภาษาพูดของ よう ค่ะ)
外は 雨が降っているようです。
(ข้างนอกดูเหมือนว่าฝนกำลังตกอยู่นะ - ไม่ได้มองเห็น แต่มองเห็นคนกางร่มเดินผ่านไป)
〜らしいです
[Noun] / [Plain form] + らしいです
"สงสัยจะ..." อาศัยแหล่งข่าวหรือข่าวลือที่มีน้ำหนัก นอกจากนี้ยังแปลว่า "สมกับเป็น..." (แสดงความเป็น Typical) ได้ด้วยค่ะ
彼は 今日 休みらしいです。
(สงสัยวันนี้เขาจะหยุดนะ - เห็นเพื่อนร่วมงานซุบซิบกัน)
05. ศาสตร์แห่งความเกรงใจ: 〜てあげる / 〜てもらう / 〜てくれる (Action Favors)
ใน N5 เราเรียนการให้ "สิ่งของ" ไปแล้ว แต่ใน N4 เราจะอัปเกรดเป็นการให้ "การกระทำ (น้ำใจ)" ค่ะ! คนญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับ 'บุญคุณ' มาก เมื่อใครทำอะไรให้ใคร จะต้องเอา て形 (Te-form) + คำกริยาให้/รับ เสมอ เพื่อแสดงความซาบซึ้งใจ (Appreciation) การพูดกริยาห้วนๆ โดยไม่ใส่ てあげる/てくれる จะถือว่าฟังดูเย็นชาและไร้น้ำใจมากในสังคมญี่ปุ่นยุค 2026 ค่ะ!
〜てあげる
I do (a favor)
"ทำให้..." (ฉันทำให้คนอื่น) ทิศทางน้ำใจพุ่งออกจากตัวเราไปหาผู้อื่น *ระวัง: ห้ามใช้กับผู้ใหญ่หรือเจ้านาย เพราะจะดูเหมือนทวงบุญคุณ (Top-down favor)!
(ฉันให้เพื่อนยืมหนังสือ)
〜てもらう
I have someone do
"ได้รับความกรุณาให้(เขา)ทำให้" ประธานคือ ฉัน (私) เป็นการพูดที่สุภาพมาก เพราะเราเอาตัวเองเป็นผู้รับบุญคุณ (Humility) ผู้ที่ทำให้เราจะถูกชี้ด้วย に (Ni) ค่ะ
(ฉันได้รับการช่วยเหลือจากคุณยามาดะ)
〜てくれる
(Someone) does for me
"(เขา)ทำให้ฉัน" ประธานคือ คนอื่น (เขา/เธอ) ที่หยิบยื่นน้ำใจมาให้เรา (หรือคนในครอบครัวเรา) ใช้เมื่อต้องการยกย่องความใจดีของอีกฝ่ายค่ะ
(คุณยามาดะกรุณาสอนให้ฉัน)
06. 50 ไวยากรณ์ N4 ออกสอบชัวร์ (The 50 Ultimate N4 Grammar List)
ตารางนี้คือ "คัมภีร์สอบผ่าน N4" ที่รวบรวม 50 ไวยากรณ์สำคัญที่สุด ครบทุกเงื่อนไข ถูกกระทำ ให้กระทำ และรูปคำยกย่อง (Keigo) ที่ออกสอบทุกปี ไม่มีการข้ามแม้แต่บรรทัดเดียวค่ะ!
| # | ไวยากรณ์ (Grammar) | ความหมาย (Meaning) | ตัวอย่างประโยค (Example) |
|---|---|---|---|
| 1 | 〜られる (Passive) | ถูก... (กระทำ) | 犬に 噛まれました。(ถูกหมากัด) |
| 2 | 〜させる (Causative) | ให้... (สั่ง/อนุญาตให้ทำ) | 子供に 野菜を食べさせます。(ให้ลูกกินผัก) |
| 3 | 〜させられる (Causative-Passive) | ถูกบังคับให้... (ทำ) | 母に 掃除をさせられました。(ถูกแม่บังคับให้ทำความสะอาด) |
| 4 | 〜と (Condition) | พอ... ปุ๊บ ก็... | ボタンを押すと、水が出ます。(พอกดปุ่ม น้ำก็ไหล) |
| 5 | 〜ば (Condition) | ถ้า... (เงื่อนไขตรรกะ) | 薬を飲めば、治ります。(ถ้ากินยา ก็จะหาย) |
| 6 | 〜たら (Condition) | ถ้า...แล้วล่ะก็ / พอ...แล้วพบว่า | 雨が降ったら、行きません。(ถ้าฝนตก(แล้วล่ะก็) จะไม่ไป) |
| 7 | 〜なら (Condition) | ถ้าเป็นเรื่องนั้นล่ะก็... | お茶なら、緑茶が好きです。(ถ้าเป็นชาล่ะก็ ชอบชาเขียว) |
| 8 | 〜てあげる | ทำให้ (ให้ผู้อื่น) | 荷物を持ってあげます。(จะถือของให้(เขา)) |
| 9 | 〜てもらう | ได้รับความกรุณาให้(เขา)ทำ | お金を貸してもらいました。(ได้รับความกรุณาให้ยืมเงิน) |
| 10 | 〜てくれる | (เขา)ทำให้ฉัน | 彼が写真を撮ってくれました。(เขาถ่ายรูปให้ฉัน) |
| 11 | 〜てしまう (〜ちゃう) | ทำเสร็จสมบูรณ์ / พลาดพลั้งไปแล้ว | ケーキを食べてしまいました。(เผลอกินเค้กหมดซะแล้ว) |
| 12 | 〜ておく (〜とく) | ทำเตรียมไว้ล่วงหน้า / ปล่อยไว้แบบนั้น | ホテルを予約しておきます。(จะจองโรงแรมเตรียมไว้) |
| 13 | 〜てある | มี...ถูกทำเตรียมไว้แล้ว (สภาวะ) | 壁に絵が掛けてあります。(มีรูปแขวนไว้ที่ผนัง) |
| 14 | 〜てみる | ลอง...ดู | この服を着てみます。(จะลองใส่เสื้อตัวนี้ดู) |
| 15 | 〜ていく | ทำ...แล้วจากไป / การเปลี่ยนแปลงสู่อนาคต | 鳥が飛んでいきました。(นกบินจากไปแล้ว) |
| 16 | 〜てくる | ทำ...แล้วกลับมา / เปลี่ยนแปลงจนถึงปัจจุบัน | 雨が降ってきました。(ฝนเริ่มตกลงมาแล้ว) |
| 17 | 〜そうです (1) | ดูท่าทางน่าจะ... (เดาจากตาเห็น) | 美味しそうな ケーキですね。(เค้กดูท่าทางน่าอร่อยนะ) |
| 18 | 〜そうです (2) | ได้ยินมาว่า... (การได้ยินมา) | 明日は 雨が降るそうです。(ได้ยินมาว่าพรุ่งนี้ฝนจะตก) |
| 19 | 〜ようです / みたいです | ดูเหมือนว่า... (เดาจากหลักฐาน) | 誰もいないようです。(ดูเหมือนว่าจะไม่มีใครอยู่เลย) |
| 20 | 〜らしいです | สงสัยจะ... / สมกับเป็น... | 彼は 休みらしいです。(สงสัยเขาจะหยุดนะ) |
| 21 | 〜ようにする | พยายามทำ... (เป็นนิสัย) | 毎日 運動するようにしています。(พยายามออกกำลังกายทุกวันอยู่) |
| 22 | 〜ようになる | กลายเป็นว่า... / เปลี่ยนแปลงมาเป็น... | 日本語が話せるようになりました。(กลายเป็นพูดญี่ปุ่นได้แล้ว) |
| 23 | 〜ことにする | ตัดสินใจ(ด้วยตัวเอง)ว่าจะ... | 来年、結婚することにしました。(ตัดสินใจแล้วว่าจะแต่งงานปีหน้า) |
| 24 | 〜ことになる | ถูกกำหนด(โดยเบื้องบน)ว่าจะ... | 日本へ 転勤することになりました。(ถูกกำหนดให้ย้ายไปทำงานที่ญี่ปุ่นแล้ว) |
| 25 | 〜ために (1) | เพื่อ... (เป้าหมาย) | 健康のために、歩きます。(เดิน เพื่อสุขภาพ) |
| 26 | 〜ために (2) | เพราะ... (สาเหตุลบ) | 雪のために、遅れました。(สาย เพราะหิมะ) |
| 27 | 〜ように (เป้าหมาย) | เพื่อที่(จะสามารถ)... | 忘れないように、メモします。(จดโน้ต เพื่อที่จะได้ไม่ลืม) |
| 28 | 〜すぎる | ...เกินไป (แง่ลบ) | この靴は 大きすぎます。(รองเท้าคู่นี้ใหญ่เกินไป) |
| 29 | 〜やすい | ทำ...ง่าย / เกิดง่าย | このペンは 書きやすいです。(ปากกานี้เขียนง่าย) |
| 30 | 〜にくい | ทำ...ยาก / เกิดยาก | 漢字は 覚えにくいです。(คันจิจำยาก) |
| 31 | 〜がる / がっている | (บุรุษที่ 3) แสดงอาการ...ออกมา | 子供が 怖がっています。(เด็กแสดงอาการหวาดกลัวอยู่) |
| 32 | 〜たがる | (บุรุษที่ 3) อยากทำ... | 彼は 日本へ行きたがっています。(เขาแสดงท่าทีว่าอยากไปญี่ปุ่น) |
| 33 | 〜ても | แม้ว่า... ก็... | 雨が降っても、行きます。(แม้ฝนจะตก ก็จะไป) |
| 34 | 〜のに | ทั้งๆ ที่... (ขัดแย้ง/ผิดหวัง) | 勉強したのに、落ちました。(ทั้งๆ ที่เรียนแล้วแท้ๆ แต่สอบตก) |
| 35 | 〜ので | เพราะว่า... (เป็นทางการกว่า kara) | 熱があるので、休みます。(เพราะว่ามีไข้ จึงขอหยุดครับ) |
| 36 | 〜し、〜し | ทั้ง... และ... (ยกเหตุผลหลายข้อ) | 安いし、美味しいし、最高です。(ทั้งถูก ทั้งอร่อย ยอดเยี่ยมไปเลย) |
| 37 | 〜かどうか | ...หรือไม่ (ฝังคำถามใช่/ไม่ใช่) | 行くかどうか 分かりません。(ไม่รู้ว่าจะไปหรือไม่ไป) |
| 38 | 〜か (ฝังประโยคคำถาม) | ...ไหม / ใคร,ที่ไหน (Question word) | どこにあるか 知りません。(ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน) |
| 39 | 〜だろう / 〜でしょう | ...คงจะ...สินะ (คาดคะเน) | 明日は 晴れるでしょう。(พรุ่งนี้อากาศคงจะแจ่มใสล่ะมั้ง) |
| 40 | 〜かもしれない | อาจจะ... ก็ได้ (คาดเดา 50%) | 明日は 雨かもしれません。(พรุ่งนี้อาจจะฝนตกก็ได้) |
| 41 | 〜ところです (1) 直前 | กำลังจะ...พอดี (เพิ่งเริ่ม) | これから 食べるところです。(ต่อจากนี้กำลังจะกินพอดีเลย) |
| 42 | 〜ところです (2) 最中 | กำลัง...อยู่ตอนนั้นพอดี | 今 調べているところです。(ตอนนี้กำลังตรวจสอบอยู่พอดีเลย) |
| 43 | 〜ところです (3) 直後 | เพิ่งจะ...เสร็จพอดี (V-ta) | たった今 起きたところです。(เพิ่งจะตื่นเมื่อกี้นี้เอง) |
| 44 | 〜ばかり | เพิ่งจะ... (ความรู้สึกว่าเพิ่งผ่านไป) | 日本へ 来たばかりです。(เพิ่งจะมาญี่ปุ่นได้ไม่นาน) |
| 45 | 〜はずです | น่าจะ...แน่ๆ / คงจะ... (มั่นใจสูง) | 彼は 来るはずです。(เขาต้องมาแน่ๆ (มีเหตุผลรองรับ)) |
| 46 | 〜はずがない | ไม่มีทางที่จะ... (ปฏิเสธเด็ดขาด) | 彼が 嘘をつくはずがない。(ไม่มีทางที่เขาจะโกหกหรอก) |
| 47 | 〜ば〜ほど | ยิ่ง... ก็ยิ่ง... | 見れば 見るほど 綺麗です。(ยิ่งดูก็ยิ่งสวย) |
| 48 | お〜になる (Keigo) | (ประธานผู้ใหญ่) ทำ... (รูปยกย่อง) | 社長が お帰りになります。(ท่านประธานจะกลับแล้วครับ) |
| 49 | お〜する (Keigo) | (ตัวฉัน) ทำ...ให้ (รูปถ่อมตัว) | 私が 荷物を お持ちします。(กระผมจะถือสัมภาระให้เองครับ) |
| 50 | 〜させてください | กรุณาให้(อนุญาตให้)ฉันทำ...เถอะนะ | 明日、休ませてください。(พรุ่งนี้ ขออนุญาตให้ฉันหยุดเถอะนะคะ) |
07. 20 คำถามเจาะลึก N4 (The N4 Master FAQ)
Q1: ไวยากรณ์ N4 ยากกว่า N5 อย่างไร?
N5 เน้นการบอกเล่าความจริง (Facts) แต่ N4 จะก้าวเข้าสู่มิติของ 'ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล' ค่ะ เช่น ใครทำใคร ใครให้ใครทำ (Causative/Passive) รูปความเกรงใจ และการตั้งเงื่อนไขสมมติ ซึ่งซับซ้อนกว่าและต้องอ่านบริบทให้ออก 100% ค่ะ
Q2: ประโยคเงื่อนไข と, ば, たら, なら ต่างกันอย่างไร?
と คือเงื่อนไขธรรมชาติ(ทำ A เกิด B), ば คือเงื่อนไขเชิงตรรกะ(ถ้าพยายามจะสำเร็จ), たら คือเงื่อนไขลำดับเวลา(พอ...แล้วล่ะก็), และ なら คือเงื่อนไขอิงบริบทสนทนา(ถ้าเป็นเรื่องนั้นล่ะก็) ค่ะ ข้อสอบ N4 ออกหลอกความแตกต่างตรงนี้ทุกปี!
Q3: รูปถูกกระทำ (Ukemi) ใช้พูดถึงตัวเราเองได้ไหม?
ส่วนใหญ่ใช้ได้ค่ะ และญี่ปุ่นชอบใช้มากด้วย! โดยเฉพาะ 'รูปถูกกระทำแบบเดือดร้อน (Suffering Passive)' เช่น ฝนตกใส่ (Ame ni furareru) คนญี่ปุ่นจะเอาตัวเองเป็นประธานแล้วผันกริยาเป็นรูปถูกกระทำเพื่อบอกว่าเราเดือดร้อนจากสิ่งนั้นค่ะ
Q4: ทำไมข้อสอบ N4 ถึงชอบออก 〜させてください บ่อยมาก?
เพราะมันคือ 'สุดยอดความสุภาพ' ของวัฒนธรรมญี่ปุ่นค่ะ การผันกริยาเป็นรูปให้กระทำ(させる) + รูปขอร้อง(ください) แปลว่า "ได้โปรดอนุญาตให้ฉันได้ทำสิ่งนี้เถอะนะ" ซึ่งแสดงถึงการถ่อมตนขั้นสุด ข้อสอบชอบออกในพาร์ทสนทนาทางธุรกิจค่ะ
Q5: 〜ために กับ 〜ように แปลว่า "เพื่อ" เหมือนกัน แล้วใช้ต่างกันยังไง?
〜ために (Tame ni) ใช้กับกริยาที่มี 'เจตนา' มุ่งมั่น 100% (เช่น เพื่อซื้อบ้าน จึงเก็บเงิน) แต่ 〜ように (You ni) ใช้กับกริยาที่ 'ไม่มีเจตนา/คาดเดาไม่ได้' เช่น กริยารูปสามารถ (เพื่อที่จะสามารถพูดได้ จึงฝึกฝน) ค่ะ
Q6: 〜ところです (Tokoro desu) 3 แบบต่างกันตรงไหน?
ต่างกันที่ Tense ของกริยาข้างหน้าค่ะ! 1. V-dict+tokoro (กำลังจะเริ่มทำ) 2. V-te iru+tokoro (กำลังทำอยู่ตรงกลางแอคชั่น) และ 3. V-ta+tokoro (เพิ่งทำเสร็จเมื่อกี้นี้เลย) เป็นการบอก 'พิกัดเวลา' ที่ละเอียดยิบค่ะ
Q7: จะแยก 〜そうです (ตาเห็น) กับ (ได้ยินมา) อย่างไรในห้องสอบ?
ให้ดู 'กริยาที่อยู่ข้างหน้า' ค่ะ! ถ้ากริยาถูกตัด ます ทิ้ง (เช่น Furi-sou) หรือ Adj ตัด i ทิ้ง (เช่น Oishi-sou) จะเป็น 'เดาจากตาเห็น' แต่ถ้ากริยามาเต็มยศรูป Plain form (เช่น Furu-sou, Oishii-sou) จะแปลว่า 'ได้ยินมาว่า...' ทันทีค่ะ!
Q8: 〜てしまう (Te shimau) ใช้ในแง่ดีได้ไหม?
ได้ค่ะ! ความหมายแรกของมันคือ "ทำจนเสร็จสมบูรณ์ 100%" เช่น อ่านหนังสือจบเล่มแล้ว (Zenbu yonde shimatta) แต่ส่วนใหญ่ในชีวิตประจำวันมักจะใช้กับความหมายที่ 2 คือ "พลาดพลั้ง/เผลอทำไปแล้ว (เสียใจจัง)" มากกว่าค่ะ
Q9: 尊敬語 (Sonkeigo) กับ 謙譲語 (Kenjougo) คืออะไร?
คือ ภาษายกย่อง (Keigo) ค่ะ! 尊敬語 (Sonkeigo) ใช้เพื่อ 'ยกย่องการกระทำของเจ้านาย/ลูกค้า' ให้สูงขึ้น ส่วน 謙譲語 (Kenjougo) ใช้เพื่อ 'กดการกระทำของตัวเอง' ให้ต่ำลง (ถ่อมตัว) เพื่อให้เกียรติอีกฝ่ายค่ะ ใน N4 จะเริ่มออกพื้นฐานของเรื่องนี้ค่ะ
Q10: ทำไม "น้องสาวให้ของฉัน" ถึงห้ามใช้ あげる?
เพราะ あげる (Ageru) สงวนไว้สำหรับ 'ทิศทางที่พุ่งออกจากตัวเราไปหาคนอื่น' เท่านั้นค่ะ! ถ้าของพุ่งเข้าหาเรา (เราเป็นผู้รับ) ต้องบังคับใช้ くれる (Kureru - เขาให้ฉัน) หรือ もらう (Morau - ฉันได้รับ) เท่านั้น นี่คือกฎเหล็กของทิศทางบุญคุณค่ะ!
Q11: 〜ことにする กับ 〜ことになる ต่างกันอย่างไร?
ことにする คือ "เราตัดสินใจเอง" (เน้นเจตจำนง) แต่ ことになる คือ "ถูกกำหนดมาแล้วจากเบื้องบน/สภาพแวดล้อม" (เราไม่มีสิทธิ์เลือก) ญี่ปุ่นชอบใช้ ことになる เพื่อเลี่ยงความรับผิดชอบค่ะ (เช่น ถูกสั่งย้ายงาน)
Q12: 〜ば〜ほど (ยิ่ง...ก็ยิ่ง) ใช้ยังไงให้ถูก?
ต้องใช้กริยาตัวเดียวกันผัน 2 รอบค่ะ! รอบแรกผันรูป ば (Ba) รอบสองใช้รูปพจนานุกรม แล้วตามด้วย ほど เช่น 見れば 見るほど (ยิ่งดูก็ยิ่ง...) ข้อสอบชอบหลอกเอาคำอื่นมาแทรกตรงกลางค่ะ
Q13: ทำไม 〜かもしれない (อาจจะ) ถึงไม่ต้องใส่ だ (Da)?
นี่คือข้อควรระวัง! เวลาเอา คำนาม (Noun) หรือ Na-adj มาต่อกับ かもしれない ห้ามใส่ だ (Da) เด็ดขาดค่ะ! ให้เอาคำนามชนไปเลย (เช่น 雨かもしれない - อาจจะฝนตก) ถ้าใส่ Ame da kamo... จะผิดไวยากรณ์ทันทีค่ะ!
Q14: 〜ておく (Te oku) ในภาษาพูดจะกลายเป็นอะไร?
ในอนิเมะหรือภาษาพูด จะถูกหดเสียงจาก ておく เป็น 〜とく (-toku) ค่ะ! เช่น 買っておく (ซื้อเตรียมไว้) จะกลายเป็น 買っとく (Kattoku) ถ้าฟังไม่ออกจะงงไปเลยว่าคำว่า Toku คืออะไรค่ะ
Q15: 〜たばかり (เพิ่งจะ...) กับ 〜たところ ต่างกันไหม?
ต่างกันที่ 'ความรู้สึกของเวลา' ค่ะ! たところ คือเพิ่งทำเสร็จเมื่อไม่กี่วินาทีที่แล้วเป๊ะๆ แต่ たばかり อาศัย 'ความรู้สึกส่วนตัว' แม้จะผ่านมา 1 เดือนแล้ว แต่ถ้าเรารู้สึกว่ามันเพิ่งผ่านไป ก็ยังใช้ たばかり ได้ค่ะ (เช่น เพิ่งแต่งงานมา 1 เดือน)
Q16: จะแยก 〜すぎる (Sugiru) กับ 〜やすい (Yasui) ออกไหม?
ไวยากรณ์ตระกูลที่เอาไปแปะท้ายกริยาเหล่านี้ 'ต้องตัด ます ทิ้งเสมอ' ค่ะ! (เช่น 食べすぎる - กินมากไป, 飲みやすい - ดื่มง่าย) พอเติมเข้าไปแล้ว คำกริยานั้นจะกลายสภาพเป็นคำคุณศัพท์ い-adj ทันทีค่ะ
Q17: 〜らしい (Rashii) นอกจากการเดาแล้ว แปลว่าอะไรได้อีก?
แปลว่า "สมกับเป็น..." ได้ด้วยค่ะ! เป็นการบอกคุณสมบัติที่ टिपิิคอล (Typical) ของสิ่งนั้นมากๆ เช่น 男らしい (โอ้โห แมนมากๆ สมกับเป็นผู้ชาย), 子供らしい (สมกับเป็นเด็กจริงๆ) ออกสอบพาร์ทคำศัพท์บ่อยค่ะ
Q18: 〜のに (Noni - ทั้งๆที่) ใช้ตอนไหน?
ใช้เชื่อมประโยคที่ผลลัพธ์ขัดแย้งกับความเป็นจริงที่ควรจะเป็น และ 'แฝงอารมณ์ผิดหวังหรือหงุดหงิด' ของผู้พูดลงไปด้วยค่ะ เช่น 勉強したのに、落ちた (ทั้งๆที่อุตส่าห์เรียนแท้ๆ แต่ดันสอบตกซะงั้น) ไม่ใช้กับการรายงานข้อเท็จจริงเฉยๆ ค่ะ
Q19: ทำไม "อยากให้เขาไป" ถึงใช้ 行きたい ไม่ได้?
เพราะ たい (Tai) ใช้บอกความต้องการของตัวเราเองเท่านั้น! ถ้าเรา 'อยากให้คนอื่นทำ' ต้องใช้ไวยากรณ์ 〜てほしい (Te hoshii) ค่ะ เช่น 彼女に行ってほしい (อยากให้เธอไป) นี่คือข้อควรระวังขั้นสุดของ N4 ค่ะ!
Q20: เทคนิคทำข้อสอบ N4 ให้ทันเวลาคืออะไร?
"วงกลมกริยาตัวสุดท้าย และคำช่วย!" ค่ะ ในพาร์ทเรียงประโยค (ดาว) ไวยากรณ์ N4 จะเป็นจิ๊กซอว์ที่ตายตัว เช่น ถ้าเห็น 〜させられる (Causative-Passive) ให้รีบหาคำนามที่ติดกับคำช่วย に (Ni) ทันที เพราะนั่นคือคนที่บังคับเราค่ะ!
🎯 N4 Final Boss Challenge
ทดสอบเซ้นส์ไวยากรณ์สุดโหด: "คุณอยากขออนุญาตลางานพรุ่งนี้อย่างสุภาพที่สุด ประโยคไหนดีที่สุด?"
09. ทะลวงกำแพงสู่ N3 (Recommended Articles)
N5 Grammar Review
ถ้ายังรู้สึกไม่แม่น กลับไปทบทวนรากฐานที่สรุปไวยากรณ์ N5 ได้ที่นี่เลยค่ะ!
Keigo Masterclass (敬語)
เจาะลึกภาษาสุภาพ ยกย่อง และถ่อมตัว ที่จำเป็นที่สุดสำหรับการทำงาน
Te-form Conjugation (て形)
ทบทวนการผันกริยา て形 ข้อต่อสำคัญที่ใช้เยอะที่สุดใน N4
Study Hub
ศูนย์รวมบทเรียนภาษาญี่ปุ่นระดับ Premium ทั้งหมดของ YUI&YUTO เซนเซ