JLPT N4-N3 THE FINAL BOSS ฉบับสมบูรณ์
สรุปไวยากรณ์ 受身・使役・使役受身 N4-N3
ทลายกำแพงที่ยากที่สุดของการเรียนภาษาญี่ปุ่นระดับกลาง! อธิบายตรรกะการผันกริยารูปถูกกระทำ (Passive), รูปให้ทำ
(Causative) และรูปถูกบังคับ (Causative-Passive) พร้อมเทคนิคการมองทิศทางของ"อำนาจ" ในประโยค
🎯 ออกสอบพาร์ทไวยากรณ์ 100%
🏢 กุญแจสู่การทำงานในบริษัทญี่ปุ่น
🎧 ระบบ Visual Novel Simulator
📌 สารบัญเนื้อหา (Table of Contents)
ทำไมไวยากรณ์ชุดนี้ถึงเป็น"บอสใหญ่"?
💡 ในภาษาไทย เรามีคำว่า"ถูก..." และ"ให้..." แต่ในภาษาญี่ปุ่น ทิศทางของ"ความเกรงใจ" และ"อำนาจ"
จะถูกสลักไว้ที่หางของกริยาเลยค่ะ! YUTO วิเคราะห
ในภาษาไทย เรามีคำว่า"ถูก..." และ"ให้..."
แต่ในภาษาญี่ปุ่น ทิศทางของ"ความเกรงใจ" และ"อำนาจ" จะถูกสลักไว้ที่หางของกริยาเลยค่ะ! YUTO
วิเคราะห์ว่า"ภาษาญี่ปุ่นพยายามรักษาระยะห่างที่งดงาม (Social Distance) ครับ
การใช้รูปถูกกระทำจึงไม่ได้แปลว่าโดนทำร้ายเสมอไป แต่เป็นการบ่นถึงความเดือดร้อนที่ควบคุมไม่ได้"
สถิติระบุว่า ผู้สอบ N4-N3 กว่า 60% มักจะสับสนคำช่วย
に (Ni) และ を (O) ในรูปให้กระทำ (Causative) จนทำให้เสียคะแนนพาร์ทที่ควรจะเก็บได้มากที่สุดไปค่ะ!
💎 ผลประโยชน์ที่คุณจะได้รับ
- ✓ ทำงานในบริษัทญี่ปุ่นได้โปร: เข้าใจคำสั่งเจ้านายและรู้วิธีขออนุญาต (〜させてください) อย่างสุภาพ
- ✓ จับใจความบทความอ่านได้เป๊ะ: ไม่หลงทางว่า"ใครทำใคร" กันแน่ในประโยคยาวๆ
- ✓ คะแนน JLPT พุ่งทะยาน: บดขยี้บอสไวยากรณ์พาร์ทสุดท้ายที่มีคะแนนสูงที่สุด
ทิศทางของอำนาจ (Vector of Power)
⬅️
受身 (Passive)
ประธานรับผลกระทบ (อำนาจไหลเข้า)
➡️
使役 (Causative)
ประธานสั่งการ (อำนาจไหลออก)
🔄
使役受身 (Both)
ถูกสั่งให้สั่ง (อำนาจที่ฝืนใจ)
1. 受身形 (Ukemi) - รูปถูกกระทำ (ฉันเดือดร้อน!)
💡 受身 (Ukemi) คือการเปลี่ยนประธานของประโยคให้กลายเป็น "ผู้ถูกกระทำ"
จุดสำคัญที่คนไทยมักพลาดคือ ในภาษาญี่ปุ่น รูปถูกกระทำมักจะแฝงความรู้สึก "
受身 (Ukemi) คือการเปลี่ยนประธานของประโยคให้กลายเป็น "ผู้ถูกกระทำ"
จุดสำคัญที่คนไทยมักพลาดคือ ในภาษาญี่ปุ่น รูปถูกกระทำมักจะแฝงความรู้สึก "เดือดร้อน ลำบาก หรือได้รับผลกระทบในแง่ลบ" (被害受身 - Higai Ukemi) เข้าไปด้วยเสมอค่ะ!
จุดสำคัญที่คนไทยมักพลาดคือ ในภาษาญี่ปุ่น รูปถูกกระทำมักจะแฝงความรู้สึก "เดือดร้อน ลำบาก หรือได้รับผลกระทบในแง่ลบ" (被害受身 - Higai Ukemi) เข้าไปด้วยเสมอค่ะ!
โครงสร้าง: [ผู้ถูกกระทำ] は/が
[ผู้กระทำ] に V-られる
กฎการผันรูป 受身 (Passive)
-
G1: เปลี่ยนเสียง う เป็น あ + れる
書く (kaku) ➔ 書か れる (ถูกเขียน)
叱る (shikaru) ➔ 叱ら れる (ถูกดุ) -
G2: ตัด る ทิ้ง + られる
食べる (taberu) ➔ 食べ られる (ถูกกิน)
見る (miru) ➔ 見 られる (ถูกมอง) -
G3: Irregular (จำพิเศษ)
する ➔ される (ถูกทำ)
来る ➔ こられる (ถูกมา[หา])
ตัวอย่างประโยค (ความเดือดร้อน)
-
私は 犬に 手を 噛まれました。
(ฉันถูกหมากัดมือ - โคตรเจ็บและเดือดร้อน) -
泥棒に パソコンを 盗まれた。
(ถูกโจรขโมยคอมพิวเตอร์ไป - ทรัพย์สินหาย) -
雨に 降られました。
(ถูกฝนตกใส่ = ตัวเปียกปอน ทำแผนพัง)
🔊 例文リスニング (Ukemi)
ใช้เล่าความเดือดร้อนเมื่อถูกดุ (N4 Exam Favorite)
昨日、先生に
怒られました...。
▶ กดกล่องข้อความเพื่อฟังเสียง (Tap to Play)
きのう、せんせいに おこられました。
2. 使役形 (Shieki) - รูปให้ทำ / บังคับให้ทำ
💡 使役 (Shieki) คือการเปลี่ยนประธานให้เป็น "ผู้ออกคำสั่ง / ผู้ที่อนุญาต"
แปลว่า"A ให้ B ทำ..." หรือ"A บังคับให้ B ทำ..." ซึ่งคนพูด (A) จะมีอำ
使役 (Shieki) คือการเปลี่ยนประธานให้เป็น "ผู้ออกคำสั่ง / ผู้ที่อนุญาต"
แปลว่า"A ให้ B ทำ..." หรือ"A บังคับให้ B ทำ..." ซึ่งคนพูด (A) จะมีอำนาจเหนือกว่าผู้กระทำ (B) เสมอค่ะ
แปลว่า"A ให้ B ทำ..." หรือ"A บังคับให้ B ทำ..." ซึ่งคนพูด (A) จะมีอำนาจเหนือกว่าผู้กระทำ (B) เสมอค่ะ
โครงสร้าง: [ผู้สั่ง/อนุญาต] は [ผู้ลงมือทำ]
に/を V-せる
*กริยาอกรรม (Intransitive) ใช้ を | กริยาสกรรม (Transitive) ใช้ に
กฎการผันรูป 使役 (Causative)
-
G1: เปลี่ยนเสียง う เป็น あ + せる
行く (iku) ➔ 行か せる (ให้ไป)
飲む (nomu) ➔ 飲ま せる (ให้ดื่ม) -
G2: ตัด る ทิ้ง + させる
食べる (taberu) ➔ 食べ させる (ให้กิน)
見る (miru) ➔ 見 させる (ให้ดู) -
G3: Irregular (จำพิเศษ)
する ➔ させる (ให้ทำ)
来る ➔ こさせる (ให้มา)
ตัวอย่างประโยค (บังคับ/อนุญาต)
-
母は 子供に 野菜を 食べさせました。
(แม่บังคับให้ลูกกินผัก - สกรรมกริยาใช้ に) -
先生は 学生を 走らせました。
(ครูให้นักเรียนวิ่ง - อกรรมกริยาใช้ を) -
母は 妹を 遊びに行かせました。
(แม่อนุญาตให้น้องสาวไปเที่ยวได้)
🔊 〜させて ください (Shieki)
ใช้ในการขออนุญาตทำอะไรบางอย่างอย่างสุภาพที่สุด (Keigo Standard)
すみません、今日は 早く
帰らせて ください。
▶ กดกล่องข้อความเพื่อฟังเสียง (Tap to Play)
すみません、きょうは はやく かえらせてください
3. 使役受身形 (Shieki-Ukemi) - รูปถูกบังคับให้ทำ
💡 使役受身 (Shieki-Ukemi) คือ"บอสใหญ่" ของไวยากรณ์ระดับกลางค่ะ! มันคือการเอารูปให้ทำ (Shieki) และรูปถูกกระทำ
(Ukemi) มารวมร่างกัน แปลว่า "ประธาน
使役受身 (Shieki-Ukemi) คือ"บอสใหญ่" ของไวยากรณ์ระดับกลางค่ะ! มันคือการเอารูปให้ทำ (Shieki)
และรูปถูกกระทำ (Ukemi) มารวมร่างกัน
แปลว่า "ประธานถูกคนอื่น(ที่มีอำนาจเหนือกว่า) สั่งให้ทำในสิ่งที่ตัวเองไม่อยากทำเลยสักนิด!" แฝงความรู้สึกไม่พอใจหรือฝืนใจอย่างรุนแรงค่ะ
แปลว่า "ประธานถูกคนอื่น(ที่มีอำนาจเหนือกว่า) สั่งให้ทำในสิ่งที่ตัวเองไม่อยากทำเลยสักนิด!" แฝงความรู้สึกไม่พอใจหรือฝืนใจอย่างรุนแรงค่ะ
โครงสร้าง: [ผู้ถูกบังคับ] は
[คนสั่ง] に V-させられる
กฎการผัน (Full vs Short Form)
กลุ่ม 1 สามารถใช้"รูปย่อ" (〜される) เพื่อให้พูดง่ายขึ้นได้
ซึ่งคนญี่ปุ่นิยมใช้รูปย่อมากกว่ามาก!
-
G1: เปลี่ยนเสียง う เป็น あ + される (รูปย่อ)
書く ➔ 書か される (ถูกบังคับให้เขียน)
飲む ➔ 飲ま される (ถูกบังคับให้ดื่ม)
*ยกเว้นคำที่ลงท้ายด้วย す ต้องใช้รูปเต็ม: 話す ➔ 話させられる -
G2: ตัด る ทิ้ง + させられる (รูปเต็ม)
食べる ➔ 食べ させられる (ถูกบังคับให้กิน) -
G3: Irregular (จำพิเศษ)
する ➔ させられる (ถูกบังคับให้ทำ)
来る ➔ こさせられる (ถูกบังคับให้มา)
ตัวอย่างประโยค (ความฝืนใจ)
-
私は 母に 野菜を 食べさせられました。
(ฉันถูกแม่บังคับให้กินผัก - ไม่อยากกินเลยทรมานมาก) -
子供の時、毎日 ピアノを 練習させられました。
(ตอนเด็กๆ ถูกบังคับให้ซ้อมเปียโนทุกวัน - ฝืนใจสุดๆ) -
部長に お酒を 飲まされました。
(ถูกผู้จัดการบังคับให้ดื่มเหล้า - ใช้รูปย่อ される ยอดฮิต!)
🔊 使役受身 (Shieki-Ukemi) Listening
ใช้ระบายความอัดอั้นเรื่องงาน (Working Adult Favorite)
昨日、部長に ３時間も
残業させられたんだよ...。
▶ กดกล่องข้อความเพื่อฟังเสียง (Tap to Play)
きのう、ぶちょうに さんじかんも ざんぎょうさせられたんだよー。
🛡️ ความลับของกริยาอกรรม/สกรรม กับรูปถูกกระทำ
💡 นี่คือจุดที่ข้อสอบ N3 ชอบเอามาหลอกที่สุดค่ะ! การเลือกระหว่าง 自動詞 (Jidoushi - อกรรมกริยา) และ 他動詞 (Tadoushi -
สกรรมกริยา) ในรูปถูกกระทำจะ
นี่คือจุดที่ข้อสอบ N3 ชอบเอามาหลอกที่สุดค่ะ!
การเลือกระหว่าง 自動詞 (Jidoushi - อกรรมกริยา) และ 他動詞 (Tadoushi - สกรรมกริยา)
ในรูปถูกกระทำจะเปลี่ยนน้ำหนักความรู้สึกไปเลยค่ะ:
1. อกรรมกริยาถูกกระทำ (Ame ni furareru)
ใช้กริยาที่ไม่มีกรรม (เช่น ฝนตก, คนตาย) มาทำเป็นรูปถูกกระทำ
เพื่อเน้นว่า "ประธานเดือดร้อน" 100% ค่ะ
「友達に 死なれました。」
(เพื่อนดันมาตายจากไป - บ่นถึงความโศกเศร้าและความลำบากของเราค่ะ)
2. สกรรมกริยาถูกกระทำ (Mono ga kowareru)
ใช้กริยาที่มีกรรม (เช่น ทำพัง, กิน) มาเป็นรูปถูกกระทำ เพื่อเน้นที่
"ตัวสิ่งของ" หรือผลลัพธ์ค่ะ
「このビルは 1900年に
建てられました。」 (ตึกนี้ถูกสร้างขึ้นในปี 1900 - เป็นการรายงานข้อเท็จจริง)
🔥 ตารางสูตรโกง (Cheat Sheet) ผันกริยา 20 คำยอดฮิต
💡 辞書形 (Dict Form)
受身 (Passive)
使役 (Causative)
使役受身 (C-Passive)
■ 第1グループ (Group 1)
書く (Kaku)
書かれる
書かせる
書かされる
飲む (Nomu
| 辞書形 (Dict Form) | 受身 (Passive) | 使役 (Causative) | 使役受身 (C-Passive) |
|---|---|---|---|
| ■ 第1グループ (Group 1) | |||
| 書く (Kaku) | 書かれる | 書かせる | 書かされる |
| 飲む (Nomu) | 飲まれる | 飲ませる | 飲まされる |
| 買う (Kau) | 買われる | 買わせる | 買わされる |
| 話す (Hanasu) | 話される | 話させる | 話させられる |
| ■ 第2グループ (Group 2) | |||
| 食べる (Taberu) | 食べられる | 食べさせる | 食べさせられる |
| 調べる (Shiraberu) | 調べられる | 調べさせる | 調べさせられる |
| ■ 第3グループ (Irregular) | |||
| する (Suru) | される | させる | させられる |
| 来る (Kuru) | こられる | こさせる | こさせられる |
🏁 ส่งท้ายจากเซนเซ: เมื่อคุณคุม"บอสใหญ่" ได้
💡 "การทำความเข้าใจไวยากรณ์ชุดนี้ได้
คือเครื่องหมายยืนยันว่าพี่ก้าวข้ามขีดจำกัดของมือใหม่เข้าสู่ระดับกลางอย่างเต็มตัวแล้วค่ะ! แม้มันจะฟังดูซับซ
"การทำความเข้าใจไวยากรณ์ชุดนี้ได้
คือเครื่องหมายยืนยันว่าพี่ก้าวข้ามขีดจำกัดของมือใหม่เข้าสู่ระดับกลางอย่างเต็มตัวแล้วค่ะ! แม้มันจะฟังดูซับซ้อน
แต่ถ้าพี่จับจุด 'ความรู้สึก' ของผู้พูดได้ พี่จะพบว่ามันเป็นไวยากรณ์ที่ใช้สนุกและสื่อสารอารมณ์ได้ดีที่สุดเลย
ยุ้ยและพี่ยูโตะเชื่อมั่นในความพยายามของพี่เสมอ สู้ๆ นะคะว่าที่เทพภาษาญี่ปุ่น!"
Production Team
YUI & YUTO เซนเซ
"ทีมงานผู้สร้างสรรค์ Edutainment
ที่เปลี่ยนความซับซ้อนของภาษาญี่ปุ่นให้กลายเป็นเรื่องเข้าใจง่าย
เพราะเราเชื่อว่าหัวใจของงงงการเรียนภาษาคือการมองเห็น 'ภาพ' ของมันค่ะ!"
💬 YUI, YUTO & MIMI พูดถึงเรื่องนี้!
YUI (ชาวญี่ปุ่น):
"ไวยากรณ์ญี่ปุ่นอาจจะดูสับสนในช่วงแรก แต่ถ้ารู้หลักการเชื่อมคำและจดจำตัวอย่างประโยคจริง จะเข้าใจได้ง่ายขึ้นมากเลยค่ะ!"
YUTO (ชาวญี่ปุ่น):
"ใช่ครับ การจำโครงสร้างและเปรียบเทียบคำที่มีความหมายคล้ายกัน (เช่น ความแตกต่างของคำช่วยหรือคำวิเศษณ์) จะช่วยให้แต่งประโยคได้แม่นยำยิ่งขึ้นครับ"
🇹🇭 MIMI (ชาวไทย, ประสบการณ์ใช้ชีวิต in ญี่ปุ่น 1 ปี):
"ตอนมิมิเรียนไวยากรณ์ มิมิชอบใช้วิธีแต่งประโยคเรื่องราวของตัวเองค่ะ ยิ่งเอาไปใช้คุยจริงบ่อยๆ ก็จะจำได้ขึ้นใจโดยไม่ต้องนั่งท่องจำตารางเลยค่ะ!"
💡 Pro Tips จาก MIMI (คนไทยที่อยู่ญี่ปุ่น 1 ปี)
✍️ ฝึกแต่งประโยคสั้นทุกวัน
ลองเขียนไดอารี่สั้นๆ หรือแต่งประโยคโดยใช้ไวยากรณ์ที่เรียน in บทความนี้ เพื่อช่วยให้สมองจดจำได้ดีขึ้นค่ะ
📖 ネ้นทำความเข้าใจประโยคตัวอย่าง
อย่าจำแค่โครงสร้างสูตรไวยากรณ์ แต่ให้อ่านออกเสียงและทำความเข้าใจผ่านสถานการณ์จริง in ประโยคตัวอย่างค่ะ
🧠 เปรียบเทียบความต่างสุภาพ
หากเจอไวยากรณ์ที่คล้ายกัน ให้จดบันทึกเปรียบเทียบจุดเด่นและน้ำเสียงของแต่ละคำเพื่อไม่ให้สับสนเวลาใช้งานจริงค่ะ
❓ Q&A: คำถามที่พบบ่อย
Q: ควรเรียนไวยากรณ์ร่วมกับคำศัพท์อย่างไรให้มีประสิทธิภาพ?
A: แนะนำให้จำคำศัพท์ที่ใช้คู่กับไวยากรณ์นั้นๆ บ่อยๆ เป็นคู่คำหรือวลีค่ะ วิธีนี้ช่วยป้องกันการแปลภาษาไทยเป็นญี่ปุ่นตรงตัวที่อาจส่งผลให้ประโยคดูไม่เป็นธรรมชาติค่ะ
Q: ไวยากรณ์ in ข้อสอบ JLPT กับที่ใช้ in ชีวิตประจำวันแตกต่างกันมากไหม?
A: ข้อสอบ JLPT ตั้งแต่ N5 ถึง N3 เน้นไวยากรณ์ที่ใช้งานจริง in ชีวิตประจำวันอย่างแพร่หลายค่ะ ส่วนระดับ N2 และ N1 จะเริ่มเน้นภาษาเขียนและบทความทางการที่มีระดับภาษาที่สูงขึ้นค่ะ
Q: ทำอย่างไรดีถ้าจำไวยากรณ์ที่หน้าตาคล้ายกันไม่ได้สักที?
A: ลองจัดกลุ่มไวยากรณ์ที่แสดงเจตนาหรือความรู้สึกเดียวกัน แล้วหาจุดต่างเพียงจุดเดียว (เช่น ระดับความเป็นทางการ หรือประโยคหลังที่เป็นบวกหรือลบ) จะช่วยให้แยกแยะง่ายขึ้นมากค่ะ