สรุปวิธีใช้ Keigo (敬語)
ภาษาสุภาพ/ธุรกิจญี่ปุ่น
อัปเดต 2026
เจาะลึกไวยากรณ์ 敬語 ที่คนไทยสับสนที่สุด! อธิบายความต่างระหว่าง 尊敬語 (ยกย่อง) และ 謙譲語 (ถ่อมตัว) พร้อมตารางคำกริยาที่ใช้จริงในการทำงานบริษัทญี่ปุ่น อีเมล และการสัมภาษณ์งาน
1. Keigo (敬語) คืออะไร?
Keigo (敬語) หรือ ภาษาสุภาพ คือระบบภาษาญี่ปุ่นที่ถูกออกแบบมาเพื่อแสดงความเคารพต่อคู่สนทนาหรือบุคคลที่กล่าวถึง การใช้ Keigo ได้อย่างถูกต้องเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งหากคุณต้องการทำงานในบริษัทญี่ปุ่น (日系企業) หรือสื่อสารกับลูกค้าชาวญี่ปุ่น
หลายคนสับสนระหว่างการ "ยกย่องเขา" และ "ถ่อมตัวเรา" เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น เราสามารถแบ่ง Keigo ออกเป็น 3 ประเภทหลักๆ ดังนี้:
丁寧語 (Teineigo)
ภาษาสุภาพทั่วไป
คือรูปประโยคที่ลงท้ายด้วย です (Desu) และ ます (Masu) ที่เราคุ้นเคยกันดี ใช้เพื่อแสดงความสุภาพในการสนทนาทั่วไป
尊敬語 (Sonkeigo)
ภาษายกย่อง
ใช้เมื่อ "อีกฝ่าย" (ลูกค้า, เจ้านาย) เป็นผู้กระทำ เพื่อยกย่องและให้เกียรติการกระทำของเขา
謙譲語 (Kenjougo)
ภาษาถ่อมตัว
ใช้เมื่อ "ตัวเรา" (หรือคนในบริษัทเรา) เป็นผู้กระทำ เพื่อกดตัวเองให้ต่ำลงและยกย่องอีกฝ่ายทางอ้อม
2. 尊敬語 (Sonkeigo) - ภาษายกย่อง
กฎเหล็ก: "ประธานของประโยคต้องเป็นผู้ใหญ่ ลูกค้า หรือเจ้านายเท่านั้น" ห้ามใช้ 尊敬語 กับการกระทำของตัวเองเด็ดขาด!
การสร้าง 尊敬語 มี 3 รูปแบบหลักๆ ดังนี้:
1. ใช้คำศัพท์พิเศษ (Special Verbs)
คำกริยาบางคำจะมีศัพท์เฉพาะสำหรับยกย่องเลย ซึ่งต้องท่องจำ (ดูตารางด้านล่าง)
社長が いらっしゃいます。
(ท่านประธานมาครับ - มาจากคำว่า 来る/Kuru)
2. お + กริยาตัด ます + になります
หากไม่มีคำศัพท์พิเศษ ให้ใช้โครงสร้างนี้แทน
お客様が お帰りになります。
(ลูกค้ากลับแล้วครับ - มาจากคำว่า 帰る/Kaeru)
3. รูปถูกกระทำ (〜れます / 〜られます)
การผันกริยาให้อยู่ในรูป Passive Voice ก็สามารถใช้เป็นภาษายกย่องได้ (สุภาพน้อยกว่าแบบที่ 1 และ 2 เล็กน้อย)
部長が 書類を 読まれます。
(ท่านผู้จัดการอ่านเอกสารครับ - มาจากคำว่า 読む/Yomu)
3. 謙譲語 (Kenjougo) - ภาษาถ่อมตัว
กฎเหล็ก: "ประธานของประโยคต้องเป็น ตัวเรา หรือคนในบริษัทของเรา เท่านั้น" เพื่อกดสถานะของตัวเองให้ต่ำลงเมื่อพูดกับลูกค้า
การสร้าง 謙譲語 มี 2 รูปแบบหลักๆ ดังนี้:
1. ใช้คำศัพท์พิเศษ (Special Verbs)
เช่นเดียวกับภาษายกย่อง ภาษาถ่อมตัวก็มีคำศัพท์เฉพาะที่ต้องท่องจำ
私が 参ります。
(กระผมจะไปเองครับ - มาจากคำว่า 行く/Iku)
2. お + กริยาตัด ます + します
หากไม่มีคำเฉพาะ ให้ใช้โครงสร้าง お...します (ถ้าเป็นคำจีน On-yomi มักใช้ ご...します)
後ほど ご連絡します。
(เดี๋ยวจะติดต่อไปนะครับ - มาจากคำว่า 連絡する/Renraku suru)
⚠️ กฎของ "คนใน" (Uchi) และ "คนนอก" (Soto)
ในวัฒนธรรมญี่ปุ่น เมื่อคุณคุยกับลูกค้า (คนนอก) คุณต้องใช้ "ภาษาถ่อมตัว" เมื่อพูดถึงเจ้านายตัวเอง
(คนใน) เสมอ!
❌ ผิด: 社長は いらっしゃいません。(ยกย่องเจ้านายตัวเองต่อหน้าลูกค้าไม่ได้!)
✅ ถูก: 社長は おりません。(เจ้านายไม่อยู่ครับ - ใช้ถ่อมตัว)
🔥 ตารางสรุปคำกริยา Keigo ที่ใช้บ่อยที่สุด
ตารางนี้คือ "คัมภีร์เอาตัวรอด" สำหรับการทำงานในบริษัทญี่ปุ่น ท่องจำตารางนี้ให้ขึ้นใจ รับรองว่าคุณจะเขียนอีเมลและคุยกับลูกค้าได้อย่างมืออาชีพแน่นอน!
| คำกริยาทั่วไป (辞書形 / รูปพจนานุกรม) |
尊敬語 (ยกย่อง) ลูกค้า / เจ้านาย เป็นคนทำ |
謙譲語 (ถ่อมตัว) ตัวเรา เป็นคนทำ |
|---|---|---|
| 行く (ไป) 来る (มา) いる (อยู่) |
いらっしゃる おいでになる |
参る (まいる) 伺う (うかがう) おる (เฉพาะ いる) |
| する (ทำ) | なさる | いたす |
| 言う (พูด) | おっしゃる | 申す (もうす) 申し上げる (もうしあげる) |
| 見る (ดู/อ่าน) | ご覧になる (ごらんになる) | 拝見する (はいけんする) |
| 食べる (กิน) 飲む (ดื่ม) |
召し上がる (めしあがる) | いただく |
| もらう (ได้รับ) | N/A | いただく 頂戴する (ちょうだいする) |
| 知っている (รู้) | ご存知だ (ごぞんじだ) | 存じておる (ぞんじておる) 承知する (しょうちする) |
| 会う (พบ) | お会いになる | お目にかかる |
| 聞く (ฟัง/ถาม) | お聞きになる | 伺う (うかがう) 拝聴する (はいちょうする) |
| あげる (ให้เขา) | N/A | 差し上げる (さしあげる) |
| くれる (เขาให้เรา) | くださる | N/A |
5. ข้อควรระวัง: 二重敬語 (Keigo ซ้อน) และ バイト敬語
แม้แต่คนญี่ปุ่นแท้ๆ เองก็มักจะใช้ Keigo ผิดพลาดอยู่บ่อยครั้ง นี่คือ 2 ข้อผิดพลาดคลาสสิกที่คุณควรระวังเพื่อไม่ให้ดูโป๊ะ!
❌ 二重敬語 (Nijuu-keigo / การซ้อนคำยกย่อง)
คือการนำไวยากรณ์ยกย่อง 2 ตัวมาซ้อนกันในคำเดียว ซึ่งถือว่าผิดหลักไวยากรณ์และฟังดูตลก
เหตุผล: ご覧になる (ยกย่องอยู่แล้ว) + られる (รูปถูกกระทำ/ยกย่อง) = ซ้อนกัน!
ถูก: 社長が ご覧になります。
❌ バイト敬語 (Baito-keigo / ภาษาร้านสะดวกซื้อ)
คือภาษาที่พนักงานพาร์ทไทม์ (Baito) มักใช้จนชิน แต่จริงๆ แล้วผิดหลักภาษาอย่างรุนแรง ห้ามนำไปใช้ในอีเมลธุรกิจเด็ดขาด!
-
ผิด: こちら、コーヒーに なります。
ถูก: こちら、コーヒーで ございます。
เหตุผล: になります ใช้กับการเปลี่ยนแปลง (A กลายเป็น B) กาแฟไม่ได้กลายร่าง! -
ผิด: メニューの ほう、お持ちしました。
ถูก: メニューを お持ちしました。
เหตุผล: 〜のほう ใช้เปรียบเทียบของ 2 สิ่ง ไม่ควรเติมมาเฉยๆ
📝 ทบทวน: คำถามที่พบบ่อย (FAQ ภาษาญี่ปุ่นธุรกิจ)
Q: Keigo (敬語) ในภาษาญี่ปุ่นแบ่งออกเป็นกี่ประเภท?
A: แบ่งหลักๆ ออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ 1. 丁寧語 (Teineigo) ภาษาสุภาพทั่วไป 2. 尊敬語 (Sonkeigo) ภาษายกย่องผู้ฟัง และ 3. 謙譲語 (Kenjougo) ภาษาถ่อมตัวของผู้พูด
Q: 尊敬語 กับ 謙譲語 ต่างกันอย่างไร?
A: 尊敬語 (ยกย่อง) ใช้เมื่อ 'ผู้ฟังหรือบุคคลที่ 3' เป็นผู้กระทำ เพื่อยกย่องให้เกียรติเขา ส่วน 謙譲語 (ถ่อมตัว) ใช้เมื่อ 'ตัวเราหรือคนในกลุ่มเรา' เป็นผู้กระทำ เพื่อกดตัวเองให้ต่ำลงและให้เกียรติอีกฝ่าย
Q: คำว่า 'ไป' (行く) ในภาษายกย่องและถ่อมตัวพูดว่าอย่างไร?
A: ภาษายกย่อง (ประธานคือลูกค้า/เจ้านาย): いらっしゃいます (Irasshaimasu) | ภาษาถ่อมตัว (ประธานคือตัวเรา): 参ります (Mairimasu) หรือ 伺います (Ukagaimasu)