สรุป 自動詞 /
他動詞
(อกรรมกริยา / สกรรมกริยา) ฉบับสมบูรณ์
ทลายกำแพงที่สูงที่สุดของการเรียนภาษาญี่ปุ่นระดับ N4 และ N5! ทำความเข้าใจตรรกะการใช้คำช่วย が และ を พร้อมกฎการจำคู่คำกริยา 5 รูปแบบ และตารางคำศัพท์ 50 คู่ที่ต้องรู้ก่อนเข้าห้องสอบ
1. 自動詞 (Jidoushi) และ 他動詞 (Tadoushi) คืออะไร?
ในภาษาญี่ปุ่น คำกริยาที่ใช้บรรยาย "การเปลี่ยนแปลงสภาพ" มักจะมาเป็นคู่เสมอ (Pair Verbs) ซึ่งสร้างความปวดหัวให้ผู้เรียนชาวไทยอย่างมาก เพราะภาษาไทยเรามักใช้คำๆ เดียวกันเลย (เช่น ประตู 'เปิด', ฉัน 'เปิด' ประตู) แต่ภาษาญี่ปุ่นแยกคำกันอย่างเด็ดขาด!
自動詞 (Jidoushi)
อกรรมกริยา (ประธานทำเอง / เกิดขึ้นเอง)
คือคำกริยาที่เน้น "สภาพหรือผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ" โดยไม่ได้สนใจว่าใครเป็นคนทำ บังคับใช้กับคำช่วย が (Ga)
(Doa ga aku = ประตูเปิดออก)
*ประตูเปิดของมันเอง หรือเราเห็นแค่สภาพที่มันเปิดออก
他動詞 (Tadoushi)
สกรรมกริยา (มีผู้กระทำต่อกรรม)
คือคำกริยาที่ "มีใครบางคนจงใจไปกระทำสิ่งนั้น" ต้องมีกรรมมารองรับ บังคับใช้กับคำช่วย を (O)
(Watashi ga doa o akeru = ฉันเปิดประตู)
*ฉันเป็นคนออกแรงเปิดประตูบานนั้น
2. 5 กฎเหล็กในการเดาคู่คำกริยา
การท่องจำคู่คำกริยาทั้งหมดเป็นเรื่องยากมาก แต่โชคดีที่ภาษาญี่ปุ่นมี Pattern ให้เราสังเกต (แม้จะมีข้อยกเว้นบ้าง) หากคุณจำ 5 กฎนี้ได้ คุณจะสามารถเดาในห้องสอบได้แม่นยำขึ้นมาก!
💡 กฎข้อที่ 1: กริยาที่ลงท้ายด้วย 〜す (su) มักจะเป็น 他動詞 (สกรรมกริยา) เสมอ!
(〜su) คือการ "ทำให้..." เป็นการกระทำที่มนุษย์จงใจทำ
自動詞 (が)
出る (deru - ออก)壊れる (kowareru - พัง)
直る (naoru - หายดี)
他動詞 (を)
出す (dasu - เอาออก)壊す (kowasu - ทำพัง)
直す (naosu - รักษา/ซ่อม)
💡 กฎข้อที่ 2: คู่เสียง 〜ある (aru) จะเป็น 自動詞 / 〜える (eru) จะเป็น 他動詞
ถ้าคู่ไหนลงท้ายด้วย aru ให้ฟันธงเลยว่าเป็น 自動詞 (เกิดเอง)
自動詞 (が)
閉まる (shimaru - ปิด)かかる (kakaru - ล็อค/แขวน)
他動詞 (を)
閉める (shimeru - ปิด)かける (kakeru - ล็อค/แขวน)
💡 กฎข้อที่ 3: คู่เสียง 〜れる (reru) มักจะเป็น 自動詞 (เกิดเอง)
เสียง reru ให้ความรู้สึกเหมือนเป็นรูปถูกกระทำ (Passive) จึงกลายเป็นสภาพที่เกิดขึ้น
自動詞 (が)
折れる (oreru - หัก)売れる (ureru - ขายออก)
他動詞 (を)
折る (oru - หัก)売る (uru - ขาย)
🔥 ตารางคู่กริยา 50 คำที่ออกสอบบ่อยที่สุด (Must Know)
ท่องจำตารางนี้ให้ขึ้นใจ! นี่คือคู่กริยาที่พบได้บ่อยที่สุดในข้อสอบ JLPT N4 และ N5 รวมถึงใช้บ่อยในชีวิตประจำวัน
| 自動詞 (Jidoushi) ใช้กับ が (เกิดเอง) |
他動詞 (Tadoushi) ใช้กับ を (คนทำ) |
ความหมาย (TH) |
|---|---|---|
| 開く (あく - aku) | 開ける (あける - akeru) | เปิด |
| 閉まる (しまる - shimaru) | 閉める (しめる - shimeru) | ปิด |
| 入る (はいる - hairu) | 入れる (いれる - ireru) | เข้า / ใส่เข้าไป |
| 出る (でる - deru) | 出す (だす - dasu) | ออก / เอาออก |
| つく (tsuku) | つける (tsukeru) | เปิด(ไฟ, แอร์) / ติด |
| 消える (きえる - kieru) | 消す (けす - kesu) | ดับ / ปิด(ไฟ, แอร์) |
| 壊れる (こわれる - kowareru) | 壊す (こわす - kowasu) | พัง / ทำให้พัง |
| 直る (なおる - naoru) | 直す (なおす - naosu) | หายดี / ซ่อมรักษา |
| 落ちる (おちる - ochiru) | 落とす (おとす - otosu) | ตก / ทำตก |
| 起きる (おきる - okiru) | 起こす (おこす - okosu) | ตื่น / ปลุก |
| 乗る (のる - noru) | 乗せる (のせる - noseru) | ขึ้น(รถ) / ให้ขึ้น(รถ) |
| 降りる (おりる - oriru) | 降ろす (おろす - orosu) | ลง(รถ) / เอาลง |
| 始まる (はじまる - hajimaru) | 始める (はじめる - hajimeru) | เริ่ม / เริ่มต้น |
| 止まる (とまる - tomaru) | 止める (とめる - tomeru) | หยุด / ทำให้หยุด |
| 変わる (かわる - kawaru) | 変える (かえる - kaeru) | เปลี่ยน / เปลี่ยนแปลง |
| 見つかる (みつかる - mitsukaru) | 見つける (みつける - mitsukeru) | ถูกพบ / หาพบ |
| 沸く (わく - waku) | 沸かす (わかす - wakasu) | เดือด / ต้มให้เดือด |
| 焼ける (やける - yakeru) | 焼く (やく - yaku) | สุก, ไหม้ / ย่าง, ปิ้ง |
| 切れる (きれる - kieru) | 切る (きる - kiru) | ขาด / ตัด |
| 割れる (われる - wareru) | 割る (わる - waru) | แตก / ทุบให้แตก |
4. ไวยากรณ์ปราบเซียน: 〜ている vs 〜てある
ในระดับ N4 มีไวยากรณ์ขั้นสูงที่นำ 自動詞 / 他動詞 มาประยุกต์ใช้เพื่อบอก "สภาพที่เป็นอยู่" (State of being) ซึ่งคนไทยมักจะสับสนกันมากที่สุด!
自動詞 + ている
บอกสภาพที่เป็นอยู่ตามธรรมชาติ โดยไม่ได้โฟกัสว่าใครเป็นคนทำ (แค่มองเห็นว่ามันเป็นแบบนั้นอยู่)
(Mado ga aite imasu)
แปล: หน้าต่างเปิดอยู่ (เห็นมันเปิดรับลมอยู่เฉยๆ)
他動詞 + てある
บอกสภาพที่เป็นอยู่ ซึ่งเป็นผลมาจากการ "จงใจทำ" ของใครบางคนด้วยจุดประสงค์บางอย่าง (มักใช้คำช่วย が เสมอ แม้จะเป็นสกรรมกริยา)
(Mado ga akete arimasu)
แปล: หน้าต่าง (ถูกใครบางคนจงใจ) เปิดทิ้งไว้ (เช่น เพื่อระบายอากาศ)
📝 ทบทวน: คำถามที่พบบ่อย (FAQ ไวยากรณ์ N4-N5)
Q: 自動詞 (Jidoushi) กับ 他動詞 (Tadoushi) ต่างกันอย่างไร?
A: 自動詞 (อกรรมกริยา) คือกริยาที่ประธานเป็นผู้กระทำเองหรือเกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพเอง ใช้กับคำช่วย が (Ga) เช่น ドアが開く (ประตูเปิดออกเอง) ส่วน 他動詞 (สกรรมกริยา) คือกริยาที่มีผู้กระทำไปกระทำต่อกรรม ใช้กับคำช่วย を (O) เช่น 私がドアを開ける (ฉันเปิดประตู)
Q: จะรู้ได้อย่างไรว่าคำไหนเป็น 自動詞 หรือ 他動詞?
A: มีกฎการสังเกตหลักๆ เช่น กริยาที่ลงท้ายด้วย 〜す (su) มักจะเป็น 他動詞 เสมอ (เช่น 壊す, 直す) หรือคู่กริยาที่ลงท้ายด้วย 〜ある (aru) จะเป็น 自動詞 และ 〜える (eru) จะเป็น 他動詞 (เช่น 閉まる / 閉める)
Q: ไวยากรณ์ 〜ている กับ 〜てある ต่างกันอย่างไร?
A: 自動詞 + ている ใช้บอก 'สภาพที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและยังคงอยู่' (เช่น หน้าต่างเปิดอยู่) ส่วน 他動詞 + てある ใช้บอก 'สภาพที่เป็นผลมาจากการกระทำอย่างจงใจของใครบางคน' (เช่น มีคนจงใจเปิดหน้าต่างทิ้งไว้เพื่อระบายอากาศ)