📘 สรุปไวยากรณ์ JLPT N4 ที่คนไทยมักสับสน 20 กฎ อธิบายละเอียดเข้าใจง่าย
สวัสดีค่ะทุกคน! YUI เซนเซกลับมาอีกแล้วนะคะ 🌸 ยินดีต้อนรับเข้าสู่โลกของ JLPT N4
ค่ะ! ระดับ N4 คือกุญแจสำคัญที่จะปลดล็อกให้เราสนทนาภาษาญี่ปุ่นในชีวิตประจำวันได้แบบลื่นไหล
แต่ก็เป็นด่านที่หลายคนท้อ เพราะไวยากรณ์เริ่มมีความซับซ้อนและมีเรื่องของ "ความรู้สึก" หรือ
"ทิศทางการกระทำ" เข้ามาเกี่ยวเยอะมาก
โดยเฉพาะแก๊งเงื่อนไข (と・ば・たら・なら) และแก๊งให้-รับ (あげる・もらう・くれる) ที่ทำเอาคนไทยปวดหัวกันเป็นแถว!
วันนี้ยุยเซนเซกับยูโตะเซนเซได้สรุป 20 ไวยากรณ์ N4 สุดหิน
มาอธิบายด้วยภาษาไทยที่เข้าใจง่ายสุดๆ สไตล์สมุดโน้ต
พร้อมเคล็ดลับที่จะทำให้คุณไม่โดนข้อสอบหลอกอีกต่อไป เตรียมสมุดปากกาให้พร้อม แล้วไปลุยกันเลยค่ะ! 🚀
ในภาษาไทยเราใช้คำว่า "ถ้า" คำเดียวจบ แต่ญี่ปุ่นแบ่งออกเป็น 4 ตัวตามสถานการณ์การใช้งานค่ะ ออกสอบทุกปี!
- 〜と (To): เงื่อนไขตามธรรมชาติ เครื่องจักร ทำ A ปุ๊บ B จะเกิดปั๊บ (กดปุ่มนี้ น้ำจะไหล) *ห้ามใช้กับความตั้งใจ ขอร้อง หรือชักชวน
- 〜ば (Ba): เงื่อนไขสมมติแบบเป็นทางการ มักใช้กับสำนวน สุภาษิต หรือให้คำแนะนำ
- 〜たら (Tara): "ถ้า...เสร็จแล้วล่ะก็" ใช้ได้กว้างที่สุดในชีวิตประจำวัน (ถ้าฝนตก จะไม่ไป)
- 〜なら (Nara): "ถ้าเป็นเรื่องนั้นล่ะก็..." ใช้หยิบยกเรื่องที่อีกฝ่ายเพิ่งพูดขึ้นมาเป็นหัวข้อ (ถ้าจะไปฮอกไกโดล่ะก็ หน้าหนาวดีที่สุดนะ)
ไวยากรณ์นี้ต้องกำหนด "ทิศทาง" ให้ชัดเจนว่าใครให้ใคร ใครเป็นศูนย์กลางประโยค
- あげる (Ageru): ฉันให้คนอื่น (หรือ คนอื่นให้คนอื่น) ทิศทางออกห่างจากตัวเรา
- くれる (Kureru): คนอื่นให้ฉัน (หรือให้ครอบครัวฉัน) ทิศทางพุ่งเข้าหาตัวเรา
- もらう (Morau): ฉันได้รับจากคนอื่น (ประธานเป็น "ผู้รับ" เสมอ)
กฎเหมือนกับข้อ 2 เลยค่ะ แค่เปลี่ยนจากให้ "สิ่งของ" เป็นให้ "การกระทำ (น้ำใจ)" แทน
⭕️ わたしは 友達（ともだち）に 英語を 教えてあげました。 (ฉันสอนภาษาอังกฤษให้เพื่อน - ทำสิ่งดีๆ ให้คนอื่น) ⭕️ 先生は わたしに 漢字（かんじ）を 教えてくれました。 (เซนเซสอนคันจิให้ฉัน - เซนเซทำสิ่งดีๆ ให้ฉัน) ⭕️ わたしは 先生に 漢字を 教えてもらいました。 (ฉันได้รับการสอนคันจิจากเซนเซ - ประธานคือฉันที่เป็นผู้รับน้ำใจ)ภาษาไทยมักใช้ "ถูก" ในแง่ลบ (ถูกตี, ถูกขโมย) แต่ญี่ปุ่นใช้ได้ทั้งแง่ลบและแง่บวกค่ะ
โครงสร้าง: ผู้ถูกกระทำ は/が + ผู้กระทำ に + กริยารูปถูกกระทำ (ผันเหมือนกลุ่มที่ 2)
⭕️ わたしは 母に しかられました。 (ฉัน "ถูก" แม่ดุ - แง่ลบ) ⭕️ わたしは 先生に ほめられました。 (ฉัน "ถูก" เซนเซชม = ได้รับคำชม - แง่บวก)*ระวัง! สิ่งของไม่มีชีวิตก็เป็นประธานได้นะคะ เช่น この本は世界中で読まれています (หนังสือเล่มนี้ถูกอ่านไปทั่วโลก)
ใช้เพื่อ "สั่งให้ทำ" "บังคับให้ทำ" หรือ "ปล่อยให้ทำตามใจชอบ" (ขึ้นอยู่กับบริบท)
⭕️ 部長（ぶちょう）は 田中さんを 出張（しゅっちょう）に 行かせました。 (หัวหน้า "สั่งให้" คุณทานากะไปทำงานนอกสถานที่) ⭕️ 母は 妹（いもうと）に ピアノを 習（なら）わせます。 (แม่ "ให้" น้องสาวเรียนเปียโน)ไวยากรณ์ตัวนี้มี 2 ความหมายหลักที่สื่อถึงอารมณ์ของผู้พูดได้ดีมากค่ะ
1. เสร็จสมบูรณ์ 100%: (ทำจนจบ ไม่เหลือเศษซาก)
⭕️ この本を 全部（ぜんぶ）読んでしまいました。
(อ่านหนังสือเล่มนี้จบหมดเกลี้ยงแล้ว)
2. เผลอทำ / เสียใจ / เสียดาย: (เกิดเรื่องที่ไม่อยากให้เกิด)
⭕️ パスポートを 落（お）としてしまいました。
(เผลอทำพาสปอร์ตหล่นหายไปซะแล้ว... แย่จัง!)
เมื่อเราทำอะไรบางอย่างเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต (Preparation) หรือปล่อยสิ่งนั้นทิ้งไว้ในสภาพเดิม
⭕️ 旅行（りょこう）の前に、ホテルを 予約（よやく）しておきます。 (ก่อนไปเที่ยว จะจองโรงแรมเตรียมเอาไว้ครับ) ⭕️ 窓（まど）は 開（あ）けておいてください。 (กรุณาเปิดหน้าต่าง ทิ้งเอาไว้แบบนั้นแหละค่ะ)มักจะสับสนกับ ている ค่ะ! てある ใช้บอกสภาพของสิ่งของ ที่ "มีคนจงใจทำสิ่งนั้นทิ้งไว้" เพื่อจุดประสงค์บางอย่าง มักใช้กับ สกรรมกริยา (กริยาที่มีกรรม) และเปลี่ยนคำช่วยเป็น が
⭕️ 壁（かべ）に ポスターが はってあります。 (มีโปสเตอร์แปะอยู่ที่กำแพง - ใครบางคนตั้งใจแปะไว้ตกแต่ง) ⭕️ テーブルの上に 料理（りょうり）が 並（なら）べてあります。 (มีอาหารจัดเรียงไว้อยู่บนโต๊ะ - ใครบางคนจัดเตรียมไว้ให้)เมื่อมองเห็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งแล้วรู้สึกว่ามันน่าจะเป็นแบบนั้น โครงสร้างคือ ตัด ます หรือ ตัด い ออก แล้วเติม そうだ
⭕️ このケーキは おいしそうです。 (เค้กชิ้นนี้ "ดูน่า" อร่อยจัง - แค่ดูนะ ยังไม่ได้กิน) ⭕️ 今にも 雨（あめ）が 降（ふ）りそうです。 (ฝน "ทำท่าเหมือนจะ" ตกในไม่ช้านี้แล้ว - ดูจากเมฆดำ)⚠️ ระวัง! いい (ดี) ต้องเปลี่ยนเป็น よさそうだ (ดูน่าจะดี) และ ない (ไม่มี) เปลี่ยนเป็น なさそうだ (ดูน่าจะไม่มี) ค่ะ
ใช้คาดคะเนความเป็นไปได้แบบ 50/50 (อาจจะเกิดหรือไม่เกิดก็ได้ ไม่ค่อยมั่นใจเท่าไหร่)
⭕️ 明日（あした）は 雨が 降るかもしれません。 (พรุ่งนี้ฝน "อาจจะ" ตกก็ได้นะ) ⭕️ 彼は 会社を 辞（や）めるかもしれない。 (เขา "อาจจะ" ลาออกจากบริษัทก็ได้นะ)Q: ประโยคใดมีความหมายว่า "คุณแม่สอนทำอาหารให้ฉัน" ได้ ถูกต้องที่สุด?
แตกต่างจาก かもしれない ตรงที่ はずだ จะมี "เปอร์เซ็นต์ความมั่นใจสูงมาก (80-90%)" เพราะมีหลักฐานหรือตรรกะมารองรับ
⭕️ 鈴木（すずき）さんは 10年 日本に 住んでいたから、日本語が 上手（じょうず）なはずです。 (คุณซูซูกิอยู่ญี่ปุ่นมา 10 ปี ภาษาญี่ปุ่นของเขาก็ "ต้อง" เก่งแน่ๆ - เป็นตรรกะที่สมเหตุสมผล)คล้ายกันมาก แต่แยกง่ายๆ ตรงที่ "ใครเป็นคนควบคุมการเปลี่ยนแปลง" ค่ะ
- 〜ようになる: "กลายเป็นว่าสามารถทำได้แล้ว" (เปลี่ยนไปตามธรรมชาติ/ความสามารถ) มักใช้กับกริยารูปสามารถ
- 〜ようにする: "จะพยายามทำ..." (ควบคุมตัวเองให้เป็นนิสัย)
ไวยากรณ์นี้ใช้บอก "ไทม์ไลน์" ของการกระทำว่าเราอยู่สเตจไหนแล้ว
- รูปพจนานุกรม + ところだ: "กำลังจะเริ่มทำ..." (ยังไม่ได้ทำ)
- รูป ている + ところだ: "กำลังทำอยู่ตรงนี้พอดีเลย" (กำลังทำอยู่)
- รูป た + ところだ: "เพิ่งจะทำเสร็จไปเมื่อกี้เลย" (จบไปหมาดๆ)
แปลว่า "เพิ่งจะทำเสร็จ" เหมือน たところだ เลย แต่ たばかり (Ta-bakari) จะขึ้นอยู่กับ "ความรู้สึกของผู้พูด" ว่ามันเพิ่งผ่านไปไม่นาน แม้เวลาจริงจะผ่านไป 1 เดือนหรือ 1 ปีแล้วก็ตาม
⭕️ わたしは 先月（せんげつ）、日本に 来たばかりです。 (ฉัน "เพิ่งจะ" มาญี่ปุ่นเมื่อเดือนที่แล้วเอง - ในความรู้สึกคือแปปเดียว)*และถ้าใช้ 名詞 (คำนาม) + ばかり จะแปลว่า "เอาแต่..." (เช่น เกมばかり เอาแต่เล่นเกม)
กริยาตัด ます หรือ คุณศัพท์ตัด い/な แล้วเติม すぎる ใช้ในความหมายแง่ลบ (มากเกินความพอดี)
⭕️ 昨日、お酒を 飲みすぎました。 (เมื่อวาน ดื่มเหล้า "มากเกินไป" หน่อยครับ) ⭕️ この服（ふく）は 大きすぎます。 (เสื้อตัวนี้ มันใหญ่ "เกินไป" ค่ะ)กริยาตัด ます แล้วเติม やすい (ง่าย) หรือ にくい (ยาก) *เมื่อเติมแล้ว คำนั้นจะกลายเป็นคำคุณศัพท์ い ทันทีนะคะ
⭕️ このペンは とても 書きやすいです。 (ปากกาแท่งนี้ เขียน "ง่าย" มากๆ เลย) ⭕️ 漢字（かんじ）は 覚えにくいです。 (คันจิเนี่ย จำ "ยาก" จังเลยนะ)เมื่อเราไม่เคยทำสิ่งนั้นมาก่อน และอยากจะ "ลอง" ทำดูเพื่อดูว่าผลจะเป็นยังไง (Try doing)
⭕️ この靴（くつ）を はってみてもいいですか。 (ขอ "ลอง" ใส่รองเท้าคู่นี้ดูหน่อยได้ไหมคะ?) ⭕️ 納豆（なっとう）を 食べてみます。 (จะ "ลอง" กินนัตโตะดูสักหน่อยครับ)ในภาษาญี่ปุ่น เราไม่สามารถพูดฟันธงความรู้สึกของคนอื่น (บุรุษที่ 3) ได้ตรงๆ เช่น "ทานากะอยากได้" หรือ "ทานากะเจ็บ" เราต้องเติม 〜がる (แสดงอาการให้เห็น) เข้าไปค่ะ
⭕️ 田中さんは 新しい車を ほしがっています。 (คุณทานากะ "แสดงอาการว่าอยากได้" รถคันใหม่) ⭕️ 子供（こども）が 注射（ちゅうしゃ）を 痛（いた）がります。 (เด็ก "แสดงอาการเจ็บปวด" ตอนฉีดยา)ใช้เพื่อยกเหตุผลหลายๆ ข้อขึ้นมาประกอบการตัดสินใจ หรือบอกคุณสมบัติของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง (รูปธรรมดา + し)
⭕️ この店は 安いし、おいしいし、いつも 行きます。 (ร้านนี้ "ทั้ง" ถูก "และ" อร่อย ก็เลยไปบ่อยๆ)
ในระดับ N4 เราจะต้องเริ่มทำความรู้จักกับ 敬語 เบื้องต้นค่ะ ซึ่งมี 2 รูปแบบที่ชอบออกสอบ:
- 尊敬語 (Sonkeigo - ยกย่องคนอื่น): お + กริยาตัดます + になる
(เช่น 社長（しゃちょう）が お帰りになる = ท่านประธานกลับแล้ว) - 謙譲語 (Kenjougo - ถ่อมตัวตนเอง): お + กริยาตัดます + する
(เช่น わたしが お持ちします = ฉันจะถือให้เองครับ)
Q: จงเลือกประโยคที่แปลว่า "คุณทานากะ (หัวหน้า) กำลังอ่านหนังสือพิมพ์อยู่" (ใช้ภาษายกย่อง)
🎉 ยินดีด้วย! คุณพิชิต 20 ไวยากรณ์หินของ N4 แล้ว!
ระดับ N4 คือก้าวที่ยิ่งใหญ่ในการเรียนภาษาญี่ปุ่นค่ะ
ถ้าคุณเข้าใจความรู้สึกและบริบทที่ซ่อนอยู่ในไวยากรณ์เหล่านี้ได้
การพูดคุยกับคนญี่ปุ่นจะสนุกขึ้นอีก 10 เท่าเลยล่ะ!
หมั่นทบทวนบ่อยๆ และถ้าพร้อมแล้ว ลองไปทำข้อสอบจำลอง N4
หรือฝึกฟังบทสนทนาจริงผ่านเกมของพวกเราได้เลยนะคะ